2010/05/20

Η Εποχή του μετακαπιταλισμού

Ήταν τόσο μεγάλη και γρήγορη η οικονομική κρίση που δεν μπόρεσε το ΘΕΜΑ να την παρακολουθήσει.

Τέτοιου είδους κρίσεις έχουν συζητηθεί από πολλούς μαρξιστές οικονομολόγους.


Ο István Mészáros σε μια ομιλία του σχετικά με την κρίση δήλωνε ότι το κεφαλαιοκρατικό σύστημα δεν περνάει κρίση, το κεφάλαιο όμως περνάει.


Γιατί όμως το κεφάλαιο, αυτό που δημιούργησε ουσιαστικά ότι σύγχρονο έχουμε σήμερα περνάει κρίση; Γιατί πέρασε ξανά τη δεκαετία του 30' και απ' ότι φαίνεται δεν σταματάει να περνάει περιοδικά κρίση;


Αν και δεν είναι το άρθρο αυτό σε θέση να αναλύσει τη θεωρητική πλευρά των κρίσεων του κεφαλαίου, είναι σε θέση να καταθέσει το εξής σκεπτικό:

Ας υποθέσουμε ότι σε ένα έρημο νησί ζει ο Ροβινσόνας με την οικογένειά του και ο Παρασκευάς με τη δική του.


Η οικογένεια του Ροβινσόνα καλλιεργεί για να εξασφαλίσει την συντήρησή της, όπως και η οικογένεια του Παρασκευά.
Η οικογένεια του Ροβινσόνα ασχολείται με την κατασκευή και διατήρηση κατοικίας όπως και η οικογένεια του Παρασκευά.
Η οικογένεια του Ροβινσόνα ασχολείται με το κυνήγι, όπως και η οικογένεια του Παρασκευά.
Η οικογένεια του Ροβινσόνα ασχολείται με την παραγωγή και βαφή των ρούχων ενώ του Παρασκευά με την παραγωγή και τη βαφή υποδημάτων.



Όταν η οικογένεια του Ροβινσόνα είχε ανάγκη κάτι, που διέθετε η οικογένεια του Πρασκευά, το δανειζόταν με την υποχρέωση να το επιστρέψει ή το αντάλλασε με κάτι που ήθελε η οικογένεια του Παρασκευά και δεν το είχε, αλλά το είχε η οικογένεια του Ροβινσώνα.


Οι δυο οικογένειες έμεναν κοντά, κάθε μέρα έκαναν τις δουλειές τους και όπως ήταν εξωτερικές, οι μεν έβλεπαν τον κόπο που έβαζα οι άλλοι, για την παραγωγή και συντήρηση του πλούτου τους.


Όταν λοιπόν ερχόταν η στιγμή να ανταλλάξουν κάτι, ήταν εύκολο να υπολογίσουν με βάση τις ώρες που διέθετε ο καθένας για ένα κομμάτι πλούτου που παρήγαγε, πόσο πλούτο ήταν σωστό να ανταλλάξουν. Ένα ζευγάρι παπούτσια χρειάζονταν τόσο χρόνο όσο τέσσερεις φορεσιές. Όλοι ήταν ευχαριστημένοι γιατί είχαν το ίδιο μέτρο, το χρόνο που διέθεταν την προσωπική εργασία, για να μετατρέψουν τα βασικά υλικά σε ένα νέο δημιούργημα που ίδιο του δεν υπήρχε στη φύση.


Κάποια στιγμή ήταν αδύνατον να υπάρχει αντίστοιχη σχέση, είτε διότι η προσωπική εργασία για την παραγωγή του ίδιου δημιουργήματος απαιτούσε περισσότερη δύναμη είτε διότι ο χρόνος που διέθεταν την προσωπική τους εργασία άλλαζε διότι τα υλικά που χρειάζονταν έπρεπε να τα μεταφέρουν από άλλες περιοχές, είτε το δημιούργημα ήταν πιο πολύπλοκο, είτε διότι ο νέος τεχνίτης ήταν άπειρος και χρειαζόταν περισσότερο χρόνο, είτε διότι η ανταλλαγή απαιτούσε όχι ολόκληρο δημιούργημα να ανταλλαγεί αλλά να αντιστοιχεί και σε ένα επιπλέον μέρος του δημιουργήματος, ενός κλάσματος του δημιουργήματος δηλαδή.


Οι δυσκολίες αυτές λοιπόν, έβαλαν το νου του Ροβινσόνα και του Παρασκευά να βρουν ένα κοινό παρανομαστή, το χρήμα.

Για να μπορούν να καλύπτουν την αξία των νέων δημιουργημάτων τους, τύπωναν αντίστοιχο χρήμα. Άν ένα δημιούργημα χρειαζόταν υλικά, ώρες δουλειας, κανόνιζαν την τιμή και τύπωναν το ανάλογο χρήμα. Ήταν ένα μέσο ανταλλαγής. Έτσι ο Ροβινσόνας όταν έφτιαχνε μια φορεσιά, πήγαινε στην κεντρική τράπεζα κατέθετε το δημιούργημά του και έπαιρνε το αντίστοιχο χρήμα, το ίδιο και ο Παρασκευάς, έπαιρνε και αυτός το νέο χρήμα που τύπωνε η κεντρική τράπεζα για το δημιούργημά του και πήγαινε στο σπίτι του. Μετά και οι δυο οικογένειες συζήταγαν τις ανάγκες τους και αποφάσιζαν τι θα αγόραζαν από τα πράγματα που υπήρχαν στην κεντρική αποθήκη, η τιμή των οποίων ήταν ήδη καθορισμένη. Η κεντρική αποθήκη όμως έπρεπε να συντηρηθεί, η τράπεζα χρειαζόταν επίσης συντήρηση και μέσα εκτύπωσης. Αυτά επίσης χρειάζονταν ώρες εργασίας, υλικά αλλά δεν ήταν δημιουργήματα, που θα μπορούσαν οι οικογένειες του Ροβινσόνα και του Παρασκευά να αγοράσουν. Ήταν ένα έξοδο που έπρεπε να το καλύπτουν συνεχώς.
Ας πούμε ότι όταν έχτισαν αυτές τις βοηθητικές μονάδες, χρειάστηκαν υλικά και ώρες για τις οποίες τύπωσαν χρήμα και το μοίρασαν ανάλογα. Ας πούμε ότι αυτά τα κτίρια κόστισαν 100 δραχμές. Ας πούμε ότι ο Ροβινσόνας έφτιαξε μια φορεσιά που ανιτστοιχούσε σε μια δραχμή και ο Παρασκευά δυο παπούτσια που αντιστοιχούσαν σε 8 δραχμές. Εντωμεταξύ, είχαν πάρει από 50 δραχμές ο καθένας για τα υλικά που έβαλαν και τις ώρες εργασίας. Ο Ροβινσόνας είχε 51 δραχμές και ο Παρασκευάς 58 δραχμές. Ο Ροβινσόνας αγοράζοντας ένα ζευγάρι παπούτσια έμενε με 47 δραχμές, ενώ ο Παρασκευάς με 57 δραχμές. Όταν αγόραζε ένα ένδυμα έμενε με 56 δραχμές ενώ ο Ροβινσόνας με 46 δραχμές.
Και οι δυο είχαν ένα πλεόνασμα δραχμών που δεν ήξεραν τι να τις κάνουν.
Καθώς ο καιρός περνούσε, και τα παιδιά των οικογενειών μεγάλωναν, ένα από τα παιδιά δεν είχε μάθει να δημιουργεί. Σκέφτηκε λοιπόν η οικογένεια να τον βοηθήσει, χρησιμοποιώντας το πλεόνασμα των δραχμών που είχε, υπό την προϋπόθεση ότι θα πρόσφερε κάποια υπηρεσία, π.χ. να πηγαίνει τα ενδύματα του Ροβινσόνα στην κεντρική αποθήκη. Πράγματι, το ένα παιδί προσέφερε αυτή την υπηρεσία, και ο Ροβινσόνας τον πλήρωνε από το πλεόνασμά των δραχμών, με τα οποία το παιδί διεκπεραίωνε τις υλικές του ανάγκες. Κάποια στιγμή το πλεόνασμα της οικογένειας τελείωσε, και το παιδί σταμάτησε να πληρώνεται. Πήγε λοιπόν στον Παρασκευά και του ζήτησε δανεικά. Ο Παρασκευάς, πρόθυμος συμφώνησε να του δανείσει, υπό την προϋπόθεση ότι θα του τα επιστρέψει με μια δραχμή παραπάνω. Αφού το παιδί δεν μπορούσε να δημιουργήσει τίποτα, από που θα έβρισκε την παραπάνω δραχμή; Έπρεπε να χρεώσει τις υπηρεσίες του παραπάνω.
Αν δεν μπορούσε να πουλήσει τις υπηρεσίες του, τότε θα ήταν αδύνατον να ξεπληρώσει την 'τράπεζά' του. Η κεντρική τράπεζα, υποχρεώνεται να του δώσει χρήματα χωρίς να έχει πάρει κανένα δημιούργημα, οπότε αυτά τα χρήματα γαι να δικαιολογηθούν, έπρεπε να φορτωθούν στα ήδη δημιουργήματα που είχε, με αποτέλεσμα τα δημιουργήματα να κοστίσουν περισσότερο. Αποτέλεσμα, ούτε ο Ροβινσόνας, ούτε ο Παρασκευάς, ούτε το παιδί να μπορούν να αγοράζουν τα δημιουργήματα, διότι ή τιμή τους είχε ακριβήνει και τα χρήματα είχαν μοιραστεί στα τρία, μια και η κεντρική τράπεζα γνώριζε ότι το παιδί δεν μπορούσε να προσφέρει κανένα δημιούργημα. Για να λυθεί αυτή η δυσκολία, συμφώνησαν όλοι όπως η υπηρεσία, έστω κι αν δεν έχει να προσφέρει κανένα δημιούργημα, να πληρώνεται για τις ώρες που προσφέρεται αυτή η υπηρεσία. Με τον τρόπο αυτό, περισσότερα χρήματα τυπώνοντας, χωρίς να υπάρχουν δημιουργήματα μέσα στην αποθήκη, κι έτσι η τιμή των δημιουργημάτων που υπήρχαν να αυξάνεται. Έτσι είχαμε τον πληθωρισμό. Ακριβά δημιουργήματα υποχρέωναν τους δημιουργούς να ζητούν περισσότερα χρήματα για τα δημιουργήματά τους.

Συμπέρασμα: όσο οι τράπεζες τυπώνουν χρήματα για να καλύπτουν όσους προσφέρουν υπηρεσίες (π.χ. stock market, κτηματομεσίτες, εκπαιδευτικούς, δημόσιους υπαλλήλους, τουριστικά επαγγέλματα, κλπ), τόσο η κρίση του κεφαλαίου θα μεγαλώνει.

Οι υπηρεσίες πρέπει να αυξάνονται ανάλογα με τον πλούτο της κοινωνίας, ανάλογα δηλαδή με τα δημιουργήματα που βρίσκονται στην κεντρική αποθήκη.
Η κεντρική τράπεζα θα πρέπει να διοχετεύει στην αγορά τόσες δραχμές όσες αντιστοιχούν στα δημιουργήματα που οι δημιουργοί έχουν παράγει. Σε κάθε άλλη περίπτωση πρέπει να τα συγκεντρώσει πίσω για να υπάρξει μια ισορροπία. Αυτή την ισορροπία βέβαια δεν είναι δυνατόν να την πετύχουμε στην παγκόσμια οικονομία, και μόνον όσες κοινωνίες βρίσκονται στο αστερισμό της ισορροπίας δεν θα πρέπει να φοβούνται.
Εκείνες που ζούσαν με δανεικά, εκείνες που δεν μπορούν να δημιουργήσουν και να τα δώσουν στην κεντρική τράπεζα, εκείνες θα υποφέρουν τα μέγιστα.
Σήμερα βρισκόμαστε, κατά την άποψή μου, σε μια τέτοια κατάσταση. Σε μια κατάσταση που δανειζόμασταν χωρίς να μπορούμε να πληρώνουμε. Η αύξηση των υπηρεσιών, απαιτούσε την εκτύπωση δραχμών που δεν ανταποκρίνονταν σε κανένα νέο δημιούργημα που να είχε μπει μέσα στην κεντρική αποθήκη. Με αποτέλεσμα, το χρήμα που τυπωνόταν (ή που ερχόταν από τους δανειστές) να μην αντιστοιχεί στον πλούτο της κοινωνίας, αλλά στις ανάγκες της, θεμιτές ή αθέμιτες. Ο πληθυσμός και ο πλούτος δεν αυξάνονταν παράλληλα.

Οι εργάτες, τα δημιουργήματα των οποίων πήγαιναν στην κεντρική αποθήκη, δεν έπαιρναν το αντίτιμο της δημιουργίας τους. Αυτό το συγκέντρωνε ο καπιταλιστής. Το επέστρεφε στους εργάτες, με τη μορφή δανείου, και θα έπρεπε να επιστραφεί αυξημένο. Αλλά που θα έβρισκε ο εργάτης αυτή την αύξηση; Εργαζόμενος περισσότερο, φυσικά, παίρνοντας δηλαδή ώρες εργασίας από κάποιον άλλο δημιουργό, ο οποίος θα πήγαινε στις υπηρεσίες, δηλαδή θα χρειαζόταν επίσης, δραχμές που δεν θα είχαν παραχθεί από δημιουργήματα αλλά από την ανάγκη που θα υπήρχε να τυπωθεί επιπλέον χρήμα για να διατηρηθεί και συντηρηθεί ο πολίτης που προσφέρει τις υπηρεσίες.

Τελικά το κεφάλαιο συγκεντρώνεται στα λίγα χέρια, τα οποία το επενδύουν με τόκο. Οι δανειζόμενοι πρέπει να βρουν αυτόν τον τόκο, και όταν πια έχουμε φτάσει στο αδιέξοδο, εφόσον πολλοί θα προσπαθούν να βρουν αυτόν τον τόκο, το κεφάλαιο εξανεμίζεται.
Οι καπιταλιστές όμως δεν παραδίδονται εύκολα. Προσπαθούν να δημιουργήσουν νέα σενάρια για να μην χρεωκοπήσουν. Σε αυτή την περίοδο βρισκόμαστε. Εφόσον η παραγωγή δεν δημιουργεί τον απαιτούμενο πλούτο, πρέπει να αυξηθεί η παραγωγή. Εφόσον οι δανειζόμενοι δεν μπορούν να πληρώσουν, πρέπει να εργάζονται περισσότερο και να πληρώνονται λιγότερο. Εφόσον δεν υπάρχει αρκετός πλούτος, πρέπει τα άτομα στις υπηρεσίες να μειωθούν, τα άτομα της δημιουργικής τάξης να αυξηθούν, και αν τούτο δεν καταστεί εφικτό, τότε ο πληθυσμός θα πρέπει να μειωθεί, δηλαδή πόλεμος, μικρής ή μεγάλης κλίμακας αυτό εξαρτάται από τις επικρατούσες συνθήκες, και το μένος των αδίστακτων καπιταλιστών.

2008/04/17

Οι πολίτες των ΗΠΑ δείχνουν την οικονομική κατάσταση της χώρας

Με άρθρο της, οι New York Times, αποκαλύπτουν ότι τα τελευταία τρία χρόνια οι επιχειρήσεις λιανικής πώλησης και μεταξύ αυτών οι μεγάλες αλυσίδες δείχνουν αυξανόμενα φαινόμενα πτωχεύσεων και καταστημάτων που κλείνουν (7000 πτωχεύσεις το 2007, έναντι 5000 του 2005). Κύριοι λόγοι είναι η έλλειψη πίστωσης και η μείωση της αγοραστικής δύναμης των καταναλωτών. Αλυσίδες καταστημάτων επίπλων και ηλεκτρονικών, αθλητικών υποδημάτων, ρουχισμού είτε πτωχεύουν είτε κλείνουν μεγάλο αριθμό καταστημάτων. Εκατομύρια δολάρια χάνουν εταιρείες στους τομείς της διαφήμισης, της μεταφοράς και των κατασκευαστών επίπλων, των ιδιοκτητών των εμπορικών κέντρων, που δεν πρόκειται να πληρωθούν από τους πτωχεύοντες ολικώς ή μερικώς.
Η εταιρεία Bombay, μείωσε το προσωπικό της από 3608 υπαλλήλους σε 27. Σωστά διαβάζετε, σε 27 άτομα τα οποία ουσιαστικά κρατούν την εταιρεία που έχει πτωχεύσει.
Όλοι αυτοί οι καταναλωτές που χάνουν την δουλειά τους προστίθενται στους μη-καταναλωτές και η ιστορία θα συνεχίζεται.
Η επιβεβαίωση αυτή γίνεται όμως εμφανέστερη από τις μαρτυρίες των πολιτών που ανέχονται την κυβέρνηση των ΗΠΑ υπομονετικά. Να μερικές:

1. Try paying $4.00 per gallon for 200 gallons of home heating oil four or five times during the Northeast winter and tell me if my spending habits have been changed. All retail stores will go under waiting for me to spend my "extra" cash. Thanks George!!!

2. Thank you all of you who changed the bankruptcy laws to protect the obscene profits of the credit card companies. I hope your constituents who are now losing their jobs remember this the next election.

3. I think this story misses the main point regarding debt and retailers. In the wave of retail consolidations that occurred in the 1990s and since, the smaller number of remaining retailers financed the absorption of their smaller competitors by taking on enormous debt. It is that m & a overhang, rather than the routine, seasonal extensions of credit, that made the current crisis inevitable. As usual, the sharks who financed the takeovers have long since gotten their money out, leaving workers, customers and communities to take yet another loss.

4. Magazines used to be my impulse buy. Can't afford them anymore. Decided a dress at a charity thift shop was too expensive at three dollars. The worst is, I don't go to the doctor because the 57 dollar office visit is too expensive for me. God help me if I need major medical care. There are no second jobs in this very small town. There are barely any first jobs here. I'm basically paying for utilities and gas.

5. It's actually quite amazing how little "stuff" we need. Most of us are full of clutter; many to the point where we have created a growing industry of "self storage" warehouses. (I'm workin on it ;-)Imagine that. We have so much stuff that we need to rent additional space just to "have" it in our control if not in our immediate "possession". I've always had positive associations with Fortunoff's and Sharper image, though I didn't shop there regularly...the "world" will seem different without them. Especially some of the niftier gadgets at Sharper Image that I had hoped to someday be able to afford. On the other hand, I bet we Americans could cut our "consumption" by 60% (on average) and still live quite comfortable lives. I bet that all TV, broadcast, cable, satellite etc could be disappeared tomorrow and we could still lead quite comfortable lives....hey we'd still have phones, plays, the net, live entertainments of all kinds and movies. Imagine driving around half as much and everyone who's job is mostly office work dealing with information simply telecommuting! Imagine finding the joy and Value in life from actually interacting with other human beings! Lots more playing, talking, snuggling, loving, partying, dancing, writing, reading, cooking, etc etc etc. Would it be such a horrible thing if half of us worked only part time jobs? If we had single payer high quality health care for all? If higher education were cheap and available to all ages? Imagine how much cleaner our environment would be in such an America! Imagine an America that needed to import zero fossil fuels! All this is quite possible... and if it means that we have to let go of some retail outlets to get the process started then so be it. There's no real shortage of anything we need; it's just the way we economically terrorize our selves and each other with all these insane systems based of fear vs greed... and then when someone "cheats" we go to war and start blowing stuff up and killing people... and oh what an industry THAT is. Nuff said fer now!Love Y'all!

6. As a retail store owner I can share these thoughts.1) USA is way over retailed. There is just so much differentiation possible before stores fade into sameness. Ultimately as the middle class shrinks so do retail store choices. 2) Rents are on average at least 2 to 3 times above what businesses can really afford to pay. Landlords will jack up rents for successful stores and eventuially kill the goose. 3) Top notch sales staff and employees at the consumer service level are non existent. Retail is viewed as a stepping stone low wage student type of job. The top folks are pretty good but that can't save a company when times are not easy and money is not cheap. 4)Inventory is becoming expensive in relation to its quality. Energy prices drive up the cost. The likes of the super discounters drive prices down. Basically retail is headed down the spiral of for ever lower prices and for ever lower qaulity. Debt just delays the inevitable - bankruptcy. There are inheritent limits. Consumers must expect less and pay more. To answer the call of the question directly, yes I am cutting back drastically due to high food and high energy prices. Also, we shredded our credit cards and plan to live a more basic frugal "buy what we need NOT what we want" lifestyle.Yes we are in a recession.

7. Premium gas (which my car requires) is now $4.15/gal in my area of California. And higher energy prices are causing corresponding increases in food prices. Even Costco and Trader Joe's are raising food prices. We need a break if we want any recovery to occur.

8. Yes my shopping habits changed. I don't know which data Bernanke and the Feds are looking at but I know that food prices have gone up by at least 50% in the last year. I used to shop at the upper-end grocery store but now I only buy produce there and only some of the produce. I'm considered to be in the top 10% of income and single and frankly I have no idea how families do it. Eating out is also seriously curtailed especially when it costs over $100 for 2 people.

9. I have and continue to Burn and waste almost all of what I earn. Talk about the high energy costs; the last time I filled up my 93 Toyota Camry it cost me a bit over $58, the time before that $54, and the time before that $48. These trips to the Gas Station come about every 2-1/2 to 3 weeks. You see, I'm one of the lucky ones, I barely drive a couple of miles to work ( a 10 minute ride, even in Southern Califonia's Notorious Traffic). I usually go home in the afternoon for an hour lunch, but recently I've been noticing that Darn Needle going down faster than ever before.I'd say that things are getting so bad, that I'm now seriousely considering not coming home for lunch every single day, maybe every other one.Now remember, that I'm one of the lucky ones, since I have no Children, no Car Note, no Morgage. But also remember, that if it wasn't for the ever rising cost of Rent, Gas, Beer, Coffee, Meat and Herbs that are all rising out of control. I for one, would truely be living the American Dream.May God be with all those with less means, who have been left without.

10. These tacky low wage paying chainstores deserve to go out of business. Most of the garbage they sell is not made in America so it really doesn't affect Americans. Whilst walking around New York City, I realize that this city and America in general is turning into a giant mall full of useless plastic junk. Perhaps more of these store closings would be a beneficial thing for America as these empty places would make great spaces for flea markets to sell the crap you bought when they were still solvent.

11. I've read all the comments and they are all valid and good. But there is another factor that I think may be one of the most important. It is that nobody likes what the retailers are selling. Furniture is ugly these days. Kitchen tools and appliances are too trendy. Decorative items are just way out. Clothing is hideous. Shoes, handbags, coats, you name it, are all ugly. If you'll pardon the mention, bras are driving women crazy. Nobody can find any they like anymore. I know dozens of women who would love to buy clothes and the other things I mentioned, but wear their 15 year old garments yet another season because they can find nothing they want to buy. The retail industry has got to wake up. They have gone too far away from what people want. Personally I believe that people would shop for clothing on judgment day and would shop regardless of the housing slump. The housing slump is not why people are not shopping. If retailers would bring back more traditional and well made goods people would buy them. Collectively we have just gotten tired of what's out there and won't waste our money. I believe that we are all very frustrated because we can't find what we want anymore in almost every field of retail. When money is tight people need to buy carefully and find what will serve them, and the retail world is not serving its customers these days. And that is at the heart of the matter. I believe all the other factors come after.

12. Having been on SSI (~$600/mo) most of my adult life I'm used to living frugally. I won't spend over a certain amount for any item and shop clearances and thrift stores. I've come to appreciate that I'm hard to fit--it's harder to be tempted!Food spending is especially difficult when you have decreased energy. Delivery sounds good but I can make pasta cheaper and faster. I've cut out most meat, focusing on produce and beans, lentils and rice. Every couple weeks I buy a whole chicken, on sale, roast it for dinner and have several more dinners from the leftovers.What I need I am blessed enough to already have. My entertainment is spending time with good friends, and talk is both priceless and free. Filling our lives with loving friends and family is rewarding in a way shopping never can be.

13. Yes. We are cutting back on spending. It was only briefly that we enjoyed a little "extra" money to go out to eat and buy new appliances, because I returned to a professional job 25-hours a week and my husband recieved a promotion at work.We have earned our life, and laughingly, could appear to be a poster family (nuclear family) for that amendment that defined family (that seriously silly agenda seems nostalgic). On the other hand, we are not clinging to guns, religion, or bigotry.Middle-America, Twenty years working toward the American Dream.However, the Bush administration and a good part of Congress failed middle-America, the tax-base, consumer-driven, foundation, by not regulating mortgage companies from bundling credit and selling it over seas, allowing this trillion dollar war to happen (and than contract out to mercinary companies), and excusing big oil its profits while Katrina victims still live in poisonous trailers.Today, the last heating oil delivery came: $778.78. My stop at the WalMart to purchase the weekly groceries for my family of four (a turkey breast as the only meat product)cost $154.78, and my weekly gas for my 2000 Nissan Frontier filled for $58.00.We're okay; however, we are worried about the confluence of factors within the national and international economies that are already affecting my family's life in a small town in PA.

2008/03/24

Επιταχύνονται οι απολύσεις στην WALL STREET

Ανησυχία επικρατεί στην χρηματοπιστωτική κοινωνία της Νέας Υόρκης, δεδομένων των πτωτικών φαινομένων στον τομέα αυτόν. Απολύσεις αναμένονται από την Bear Stearns η οποία αγοράστηκε από την JP Morgan Case. H Citigroup θα μειώσει κατά 10% (6000) το ανθρώπινο δυναμικό της επενδυτικής της τράπεζας. Η Lehman Brothers απόλυσε 1,400 εργαζόμενους πριν δυο εβδομάδες. Η Goldman Sachs ανακοίνωσε τον Ιανουάριο ότι θα μειώσει το εργατικό της δυναμικό κατά 5%. Την παρασκευή 21 Μαρτίου 2008 η New York Post δήλωσε ότι οι απολύσεις θα φτάσουν το 20%, για ένα σύνολο 6,400 θέσεων.

Τα γραφεία ευρέσεως εργασίας ανακοινώνουν ότι οι πελάτες τους αναπληρώνουν το 70% των θέσεων που έχουν προκηρύξει.
Οι σπουδαστές ζητούν από τα εκπαιδευτικά τους ιδρύματα να ενημερωθούν αν οι θέσεις εργασίας που τους έχουν υποσχεθεί στον χρηματοπιστωτικό τομέα ισχύουν ακόμη.
Πολλοί αγοραστές ακριβών διαμερισμάτων στην Νέα Υόρκη, οι οποίοι απασχολούνται στο χρηματοπιστωτικό τομέα έχουν διακόψει τις αναζητήσεις διαμερισμάτων στο Μανχάταν.
Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να διαβάσετε το σχετικό άρθρο http://www.nytimes.com/2008/03/24/business/24jobs.html?th&emc=th

Εξάλλου η ομοσπονδιακή κυβέρνηση ενέκρινε 30000000000US$ πίστωση για την χρηματοδότηση των δυσκολορευστοποιήσιμων κεφαλαίων της Bear Stearns Cos. Η προηγούμενα ανακοινωθείσα τιμή των 2$ ανά μετοχή, αγορά της τράπεζας από την JP Morgan Case έχει ξεσηκώσει τους επενδυτές οι οποίοι χάνουν τεράστια ποσά. Ακόμα και με 10$ την μετοχή, ο κάθε επενδυτής πληρώνεται το 1/3 της αξίας της. Σε αυτή την τιμή γίνονται τώρα οι διαπραγματεύσεις και τα πράγματα δεν φαίνεται να κινηθούν όσο γρήγορα περίμεναν οι κρατικοί γραφειοκράτες.
Προφανώς αυτή η καθυστέρηση επιδεινώνει την κατάσταση διότι καθυστερεί η διαδικασία επανόρθωσης της εμπιστοσύνης και όλα βρίσκονται ακόμα σε αναμονή.
Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να διαβάσετε το σχετικό άρθρο:
http://www.reportonbusiness.com/servlet/story/RTGAM.20080324.wbearstearns0324/BNStory/Business/?cid=al_gam_nletter_maropen
Ανεβάζοντας την αγορά της μετοχής κατά 5 φορές περισσότερο (από 2$ σε 10$) είναι εμφανές ότι η βιασύνη της αγοράς έπαιξε ένα ρόλο αρπαγής της εκπίπτουσας τράπεζας από την Μόργκαν. Είναι άλλη μια ένδειξη της συγκέντρωσης των κεφαλαίων σε όλο και λιγότερα χέρια. Οι πληροφορίες που διαρέουν είναι ότι η αγορά θα κοστίσει 280000000US$. Τώρα θα σκεφτεί κανείς αφού η αγορά κοστίζει 280 εκατομ. πως η πίστωση της Ομοσπονδιακής κυβέρνησης ανέρχεται στα 30 δισεκατ. Ακόμη και τα μέσα ενημέρωσης δεν έχουν όλη την αλήθεια. Η αλήθεια όμως ποτέ δεν μπορεί να κρυφτεί. Αλλοίμονο αν το κράτος δεν φροντίσει με την ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΤΟΥ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ τους μεγαλοκαρχαρίες.

2008/03/23

Διευρύνεται το χάσμα της προσδοκόμενης διάρκειας ζωής στις ΗΠΑ

Published on Sunday, March 23, 2008 by The New York Times
By Robert Pear
WASHINGTON - (Αποσπάσματα-Ελεύθερη μετάφραση) Διευρύνεται, σύμφωνα με τα νεότερα στατιστικά στοιχεία η προσδοκόμενη ζωή μεταξύ των φτωχών και πλουσίων οικονομικών τάξεων των Αμερικανών. Το χάσμα αυτό διευρύνεται τις δύο τελευταίες δεκαετίες, ακολουθώντας την ανισότητα των εισοδημάτων. νάλογα είναι τα στατιστικά στοιχεία του υπουργείου Υγείας και Ανθρωπίωνν υπηρεσιών, στην θνησιμότητα των βρεφών και τους θανάτους από καρδιακές προσβολές και ορισμένους καρκίνους....

Το 1980-82, ο Dr. Singh είπε ότι τα πιο εύπορα γκρουπ θα ζούσαν κατά μέσο όρο 2.8 χρόνια περισσότερο από τα πιο στερημένα. (75.8 με 73 χρόνια). Την περίοδο 1998-2000, η διαφορά αυξήθηκε στα 4.5 χρόνια (79.2 με 74.7 χρόνια), και συνεχίζει να μεγαλώνει...
Η ΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΖΩΗΣ είναι η μέση τιμή των ετών που απομένουν να ζήσει ένα άτομο που έχει φτάσει σε μια ορισμένη ηλικία. Οι ερευνητές δεν συμφωνούν στους λόγους που προκαλούν αυτό το άνοιγμα της ψαλίδας. Προτείνουν διάφορους λόγους μεταξύ των οποίων:
α) Οι γιατροί μπορούν να διαγνώσουν ασθένειες που πριν ήταν αδύνατον με την τεχνολογία που υπήρχε. Οι εύποροι και πιο μορφωμένοι επωφελούνται αυτών των νέων τρόπων διάγνωσης.

β) Η μείωση του καπνίσματος είναι ταχύτερη στις εύπορες ομάδες

γ) Τα άτομα με χαμηλά εισοδήματα ζουν τις περισσότερες φορές σε ανασφαλείς περιοχές, διακινδυνεύουν την υγεία τους περισσότερο και τρών ανθυγιεινά.

γ) Τα άτομα με χαμηλά εισοδήματα διατρέχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να μην έχου ασφάλεια υγείας, και κατά συνέπεια δεν λαμβάνουν προληπτικά μέτρα, όπως συχνές επισκέψεις στον οικογενειακό γιατρό, τακτικές εξετάσεις, κλπ.

Σε μια έκθεση του υπουργείου παλαίμαχων πολέμου αναφέρεται ότι οι μαύροι πολίτες λαμβάνουν διαφορετική φροντίδα από τους λευκούς όσον αφορά την τακτική των γιατρών οι οποίοι τους θεωρούν λιγότερο κατάλληλους για μερικούς τύπους εγχειρίσεων...


Τα κρούσματα AIDS είναι 10 φορές περισσότερα στους μαύρους απ' ότι στους λευκούς, και τα μαύρα παιδιά που νοσημεύονται για άσθμα είναι 4 φορές περισσότερα από τα λευκά...

Για να διαβάσετε ολόκληρο το άρθρο επισκεφθείτε την ιστοσελίδα http://www.commondreams.org/archive/2008/03/23/7832/

Ένας σχολιαστής του άρθρου αναφέρει τα παρακάτω:
Η μέση βρεφική θνησιμότητα στην Κούβα είναι μικρότερη, λίγο ή περισσότερο, από αυτή των ΗΠΑ, ανάλογα με την πηγή των στοιχείων. Αλλά η θνησιμότητα βρεφών στην Κούβα πρέπει να συγκριθεί με αυτή των φτωχών λαών. Η μέση θνησιμότητα των φτωχών της Αμερικής είναι μεγαλύτηερη της συνολικής μέσης θνησιμότητας. Στις ΗΠΑ η μέση θνησιμότητα είναι 7.2 ανά 1000 γεννήσεις. Οι φτώχοι έχουν διπλάσια θνησιμότητα αυτής των πλουσίων, ξεπερνάει το 10 τοις χιλίοις. Στην Κούβα είναι 6.8. Αυτό σημαίνει ότι οι Κουβανοί έχουν περίπου τη μισή θνησιμότητα από αυτή των φτωχών Αμερικανών. Οι φτωχοί των ΗΠΑ έχουν τριτοκοσμικό καθεστώς υγείας και οι Κουβανοί έχου αμερικάνικο καθεστώς υγείας, και μπορούν να συγκριθούν με τις βιομηχανικές χώρες χωρίς να είναι μια από αυτές. Αυτό είναι μοναδικό. Οι ΗΠΑ είναι μια τριτοκοσμική χώρα με ένα μεγάλο αριθμό πλούσιων ανθρώπων.

2008/03/19

Ο Καναδάς αρχίζει να ακολουθεί τις ΗΠΑ στην οικονομική κατρακύλα

HEATHER SCOFFIELD
Wednesday's Globe and Mail
March 18, 2008 at 8:50 PM EDT
OTTAWA-CANADA


Οι μέρες αντίστασης στην οικονομική κατηφόρα των ΗΠΑ τελείωσαν (σύμφωνα με μια πρόβλεψη που δημοσιεύεται σήμερα).

Μια προοπτική απεικόνιση της Καναδικής οικονομίας, από την Toronto-Dominion Bank αναμένεται να δείξει ότι λαμβάνει χώρα την ίδια ώρα και στην ίδια έκταση με αυτή των ΗΠΑ, η αργή καθοδική πορεία του Καναδά . Επίσης προβλέπεται ότι ο Καναδάς θα καταγράψει την τριμηνιαία μείωση οικονομικής δραστηριότητας πριν από τις ΗΠΑ.
Το πρώτο τρίμηνο του 2008 θα είναι λίγο αρνητικό για τον Καναδά, θα ακολουθήσει ένα μάλλον θετικό δεύτερο τρίμηνο, «αυτή η οικονομική κατάσταση είναι όσο πιο κοντά μπορεί κανείς να έρθει» στην οικονομική ύφεση χωρίς στην πραγματικότητα, να την έχει, είπε ο Don Drummond, chief economist για την τράπεζα TD.
Οι ΗΠΑ θα αντιμετωπίσουν ένα ουδέτερο πρώτο τρίμηνο, ένα ελαφρά αρνητικό δεύτερο τρίμηνο και ένα ισχυρό τρίτο τρίμηνο, προωθούμενο από τo δημοσιονομικό κίνητρο-πακέτο που θα αρχίσει να δείχνει τα αποτελέσματά του.
Γενικά, οι δυο οικονομίες προβλέπεται να αναπτυχθούν με ένα στάσιμο 1.1% μέσα στο 2008.

Ανάλογες διαπιστώσεις έκαναν και οι οικονομλόγοι του πανεπιστημίου του Τορόντο. Το πανεπιστήμιο του Τορόντο προβλέπει μηδενική αύξηση οικονομικής δραστηριότητας το 1ο τρίμηνο και μικρή αρνητική οικονομική δραστηριότητα το 2ο τρίμηνο του 2008.
Με τα δεδομένα αυτά η οικονομική πολιτική των δύο χωρών, δεν μπορεί να διαφέρει πολύ.

Στις ΗΠΑ, ακόμα και με την πίεση του πληθωρισμού να αυξάνει, η Κεντρική Τράπεζα κινήθηκε αμέσως και ξέφρενα για να αποτρέψει την ύφεση και να συγκρατήσει την οικονομική παρέκκλιση εξαιτίας της κρίσης από τα στεγαστικά δάνεια με μειωμένο (κάτω από την επίσημη τιμή) προεξοφλητικό επιτόκιο.

Στον Καναδά, η ύφεση είναι καλοήθης, αφήνοντας άφθονο χώρο στην κεντρική τράπεζα να μειώσει τα επιτόκια χωρίς επιπτώσεις. Ο πληθωρισμός του Φλεβάρη ήταν 1.8% υψηλότερος από τον αντίστοιχο μήνα της περασμένης χρονιάς, και μικρότερος του ρυθμού που είχε τον Ιανουάριο (2.2%), σύμφωνα με τη Στατιστική Υπηρεσία του Καναδά.

Αντί όμως να κόβει, η Τράπεζα του Καναδά καθυστερεί, αφήνοντας το χάσμα μεταξύ των επιτοκίων Καναδά και ΗΠΑ να μεγαλώνει συνεχώς. Η Τράπεζα Καναδά έχει μειώσει το επιτόκιο κατά 100 μονάδες από τον Αύγουστο που η παγκόσμια πιστωτική σύνθλιψη άρχισε να ξεχειλίζει. Μέσα στην ίδια περίοδο η Κεντρική Τράπεζα των ΗΠΑ μείωσε το επιτόκιο κατά 300 μονάδες (1 μονάδα αντιστοιχεί σε 1/100 μιας εκατοστιαίας μονάδας του επιτοκίου - 100 μονάδες αντιστοιχούν σε μείωση 1%, π.χ. από 3.5% σε 2.5% του επιτοκίου). Η διαφορά σήμερα είναι 125 μονάδες (ΗΠΑ: 2.25% και Καναδάς:3.50%), η πιο μεγάλη διαφορά σε τέσσερα χρόνια. «Κάτι που από μιά άποψη φαίνεται παράλογο» είπε ο γενικός διευθυντής της TD Bank κ. Drummond.

Υπάρχουν σοβαροί λόγοι που οι ΗΠΑ αναπνέουν άρυθμα ενώ ο Καναδάς ακόμα παίρνει βαθιές αναπνοές. Οι ΗΠΑ προσπαθούν να συγκρατήσουν την τήξη της χρηματοοικονομικής αγοράς, συνδυασμένη με την απειλή από την απαλλαγή των υποχρεώσεων της με εκχώρηση νομής στην PJ Morgan,της επενδυτικής τράπεζας Bear Stearns.

Επιπλεόν, η πηγή των οικονομικών δυσκολιών του Καναδά είναι η αδυναμίες των ΗΠΑ, κάτι που οι Καναδοί Σύμβουλοι πολιτικής και οικονομικής στρατηγικής δεν μπορούν να διορθώσουν.

Η επιβράδυνση της Αμερικανικής οικονομίας έχει χτυπήσει πιο πολύ την αυτοκινητοβιομηχανία, τον τομέα στέγασης και τις κεφαλαιοαγορές.
«Δεν μπορείτε να φανταστείτε χειρότερο συνδυασμό για την Καναδική οικονομία» είπε ο κ. Drummond.
Την ίδια ώρα, μια υσχυρή καταναλωτική ζήτηση στον Καναδά τροφοδοτεί τις πωλήσεις αυτοκινήτων, τον τομέα στέγασης, οικοδομών και πωλήσεων σπιτιών. Αυτοί οι τομείς θα είναι οι πρώτοι που θα επωφεληθούν από την μείωση των επιτοκίων, αλλά είναι και οι τομείς που χρειάζονται λιγότερο τις περικοπές αυτές.

Η Τράπεζα Καναδά είναι σε στάση αναμονής. Η διεύρυνση του χάσματος των επιτοκίων των δύο χωρών απειλεί να ανατιμήσει το καναδικό δολάριο, τη στιγμή που οι καναδοί εξαγωγείς δεν μπορούν να το αντέξουν, είπε ο επικεφαλής έρευνας της Καναδικής Ομοσπονδίας των Ανεξάρτητων Επιχειρήσεων, κ. Ted Mallett.
“Δεν θά’θελα να δω το άνοιγμα αυτό να μεγαλώνει περισσότερο και δεν θά’θελα να μείνει σε αυτό το άνοιγμα περισσότερο χρόνο» είπε.
Οι οικονομολόγοι υποστηρίζουν ότι το καναδικό δολάριο έχει κολλήσει στην ισοτιμία με το αμερικάνικο δολάριο, ωθούμενο και υποχωρόν εξαιτίας των τιμών των αγαθών, την πτώση του αμερικάνικου δολαρίου, της διαφοράς των επιτοκίων και των οικονομικών βασικών μεγεθών. Αυτό σημαίνει, ότι ο Καναδάς μπορεί προς το παρόν να έχει το κεντρικό του επιτόκιο αρκετά ψηλότερα από αυτό των ΗΠΑ, εξήγησε ο οικονομολόγος της CIBC World Markets, κ. Avery Shenfeld: “Μπορούμε να το χειριστούμε προσωρινά... στον βαθμό που η Τράπεζα του Καναδά συνεχίζει να αναφέρεται στην επερχόμενη μείωση του κεντρικού επιτοκίου» είπε.

2008/03/08

Η οικονομική ύφεση είναι βαθύτερη απ' ότι δείχνει


Σήμερα στους NEW YORK TIMES αποκαλύπτεται κάτι που οι οικονομολόγοι το γνωρίζουν εκ των πραγμάτων. Το ποσοστό ανεργίας στην Αμερική είναι μεγαλύτερο από αυτό που ανακοινώνεται από το Υπουργείο Εργασίας.
Πράγματι, το υπουργείο ανακοίνωσε ότι το ποσοστό ανεργίας από 4.9% τον Ιανουάριο έπεσε στο 4.8% τον Φεβρουάριο. "5% εξακολουθεί να είναι μικρό ποσοστό ανεργίας" ανέφερε ο Ed Lazear, ο προεδρεύων του Οικονομικού Συμβουλίου του προέδρου Bush. “Είναι κάτω του μέσου όρου ανεργίας των τελευταίων 30 ετών.” Τα ίδια ισχυρίζονται και οι ρεπουμπλικάνοι John McCain Judd Gregg και Johnny Isakson .

Αν και στατιστικά είναι αλήθεια όλα αυτά, είναι επίσης αποπροσανατολιστικά. Αποπροσανατολίζουν, διότι οι πολιτικοί αναπαύονται με την εικόνα που παρουσιάζεται, σαν στρουθοκάμηλοι που βάζουν το κεφάλι τους μέσα στην άμμο. Τα πραγματικά στοιχεία είναι στη διάθεσή τους, αλλά αφού επισήμως καλύπτονται στην αυταρέσκεια και πείθουν τους ψηφοφόρους αυτό είναι αρκετό.

Τα στοιχεία δείχνουν (α) ότι το υπουργείο με την μέθοδο που υπολογίζει την ανεργία τα τελευταία 130 χρόνια θεωρεί ότι άνεργος είναι αυτός "ο οποίος δεν έχει δουλειά, ψάχνει ενεργώς να βρει τις τελευταίες τέσσερεις εβδομάδες και είναι επι του παρόντος διαθέσιμος για δουλειά." Παρόλα αυτά ένας μεγάλος αριθμός ανέργων τα τελευταία τριάντα χρόνια δεν εμπίπτει σε καμιά κατηγορία, διότι είναι άνεργοι αλλά δεν ψάχνουν ενεργά για δουλειά τις 4 τελευταίες εβδομάδες, (β) τα στοιχεία δείχνουν ότι αν και το μέσο ποσοστό ανεργίας στην τελευταία δεκαετία είναι μόλις πάνω από το 5% είναι μικρότερο από όλες τις δεκαετίες ξεκινώντας από το 1960. Το ποσοστό όμως των ανέργων ανδρών, ηλικίας 25-54 ετών, είναι μεγαλύτερο από κάθε άλλη δεκαετία. Το Ιανουάριο, π.χ., 13% των ανδρών, ηλικίας 25-54 ετών, δεν είχε εργασία, μεγαλύτερο από το 11% το 1998, 11% το 1988, 9% το 1978 και 6% το 1968. Ακόμη και τα ποσοστά των ανέργων γυναικών, που πλημμύρησαν την αγορά εργασίας τη δεκατία του 1970 και 1980 είναι μεγαλύτερα. Περίπου 27% δεν έχουν εργασία σε σχέση με 25% στις αρχές του 2000.

Ο δημοσιογράφος συνεχίζει έμμεσα να χτυπάει το καμπανάκι αλλά χωρίς να τολμάει να αντιπαρατίθεται με την επίσημη πολιτική του "μειωμένου ποσοστού ανεργίας". Λέει λοιπόν ο δημοσιογράφος ότι η αντίφαση του να έχουμε μικρό ποσοστό ανεργίας και μικρό ποσοστό απασχόλησης εξηγείται με το να έχουν αποφασίσει να γίνουν αυτο-μη-απασχολούμενοι, είτε διότι αποφάσισαν να μην ξαναεργστούν(!), είτε διότι μένουν στο σπίτι για να φροντίσουν τις οικογενειακές ανάγκες, είτε διότι προσέχουν τους ηλικιωμένους γονείς τους είτε διότι εργάζονται δωρεάν(!). Με λίγα λόγια επιδιώκουν να πετύχουν αυτό που πέτυχε ο Χότζας που "όταν έμαθε το γάϊδαρό του να μην τρώει, του ψόφησε". Έτσι θα πέσει σε σήψη και το σύστημα του αμερικανού Χότζα, αν δεν πέσει νωρίτερα. Εξάλλου, αυτοί που θα τρώνε θα έχουν το κεφάλι τους μέσα στην άμμο και δεν θα μυρίζουν τη σήψη.
Στην εικόνα, βλέπετε το "ιστορικά" χαμηλό ποσοστό ανεργίας στο επάνω γράφημα και την ιστορικά μεγαλύτερη ανεργία των "αυτο-μη-απασχολούμενων", στο κάτω γράφημα.
Απορούν βέβαια γιατί η κατανάλωση έχει μειωθεί και οι δείκτες δείχνουν ότι ο κόσμος δεν αγοράζει.

Και κλείνει ο δημοσιογράφος με το ειρωνικό κατά τη γνώμη μου σχόλιο "Με αυτές τις προϋποθέσεις θα ήταν απόλυτα λογικό να λέμε ότι η ανεργία είναι ιστορικά (την ιστορική περίοδο των 30 τελευταίων ετών) η χαμηλότερη.

2008/03/07

Στις ΗΠΑ συνεχίζεται ακάθεκτη η καθοδική πορεία

Η εργοδοσία των ΗΠΑ απέλυσε 63000 εργαζόμενους τον Φεβρουάριο, μήνα που οι οικονομολόγοι ανέμεναν να αυξηθούν οι προσλήψεις. Αυτά αναφέρονται από το καναδικό κρατικό κανάλι CBC. Το Υπουργείο Απασχόλησης των ΗΠΑ επιβεβαίωσε δύο λάθη του: 1. Τα άτομα που έχασαν την εργασία τους τον Ιανουάριο από 17000 που ανακοίνωσε στην αρχή το Υπουργείο, παραδέχτηκε ότι ανήλθαν στις 22000, 2. Η αύξηση θέσεων εργασίας κατά τον Δεκέμβρη ανακοινώθηκε ότι είχε φτάσει τις 82000, τώρα παραδέχτηκε ότι μόλις οι μισές δημιουργήθηκαν, 41000.
Τα τελευταία στοιχεία του Φλεβάρη είναι ακόμη πιο οδυνηρά, εάν κανείς λάβει υπόψή του ότι αναμενόταν από τους οικονομολόγους (σ.σ. διαβάστε από τους κυβερνητικούς οικονομικούς προπαγανδιστές) ότι θα αυξανόταν κατά 25000. Έπεσαν δηλαδή έξω κατά 88000 θέσεις εργασίας. Έπεσαν έξω επίσης κατά τον Δεκέμβρη, όπως αναφέρεται παραπάνω, κατά 41000.

Η τακτική αυτή να δημοσιεύονται ψευδή στοιχεία δεν είναι τυχαία. Προσπαθούν να μην ταράξουν τους τομείς αυτούς που αντιδρούν αμέσως, όπως τα χρηματιστήρια, και έτσι βάζουν το κεφάλι σαν στρουθοκάμηλοι μέσα στην άμμο.
Οι οικονομολόγοι, αυτοί δηλαδή που "δήθεν" έκαναν λάθος, πιστεύουν τώρα ότι η Κεντρική Τράπεζα των ΗΠΑ θα κάνει μεγάλες περικοπές στα επιτόκια. "Είναι ξεκάθαρο από τη σημερινή έκθεση ότι η καθοδική πορεία της οικονομίας των ΗΠΑ έχει πια παγιωθεί" είπε το ανώτερο στέλεχος οικονομικής στρατηγικής της Toronto Dominion Securities, κ. Charmaine Buskas. O κ. Buskas είπε ότι τα στοιχεία της έκθεσης ενισχύουν τις προβλέψεις του για περικοπές μέχρι και 0.5% του επιτοκίου, μέσα στο Μάρτη. Άλλοι πιστεύουν ότι η πτώση τού επιτοκίου θα είναι μεγαλύτερη για να ενισχυθεί η οικονομική δραστηριότητα.
Ο κ. Michael Gregory της BMO Capital Markets (της Bank of Montreal) εκτιμά ότι η αγορά υπολογίζει την τιμή πτώσης κατά 0,75% μέσα στον Μάρτη και 0,5% επιπλέον μέσα στον Απρίλη.

Αν και η ιστορία δεν αντιγράφεται, και αν και ο 2ος Π.Π. ακολούθησε το μεγάλο κραχ της Αμερικής, ίσως θα πρέπει να περιμένουμε πολλές εστίες πολεμικών συρράξεων, άλλες, υπάρχουσες, θα ενταθούν και πιθανόν η ανικανότητα επίλυσης αυτής της πολυανάφλεξης να οδηγήσει σε επικίνδυνες μεγάλης κλίμακας συρράξεις.
Χωρίς να στηρίζουμε απόψεις καταστροφολογίας, υπάρχει η δυνατότητα να δούμε την ανάδειξη άλλης οικονομίας, ως κυρίσρχης και την οικονομία να ανακάμψει. Σε αυτή την περίπτωση αναμένεται να παίξουν σημαντικό ρόλο επίδρασης της οικονομικής βάσης, πολιτικές και κοινωνικές αλλαγές. Τις πολιτικές τις βλέπουμε με την αλλαγή συνόρων και ανάδειξη νέων κρατών που δημιουργούν νέες κοινωνικές ανάγκες. Οι κοινωνικές αλλαγές επβάλλονται είτε απέξω (Ιράκ) είτε από μέσα (αύξηση των κινημάτων σε χώρες της Ευρώπης, Αφρικής, Λατ. Αμερικής).

2008/01/05

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΥΦΕΣΗ ΤΩΝ ΗΠΑ... ΣΤΟΝ ΟΡΙΖΟΝΤΑ


Οι οικονομολόγοι θεωρούν ότι μια χώρα πέφτει στην οικονομική ύφεση όταν για μια συνεχή περίοδο τουλάχιστον μερικών μηνών η οικονομική δραστηριότητα περιορίζεται και η ανεργία αυξάνεται.
Από τον Μάρτη το ποσοστό ανεργίας αυξανεται σταθερά για να φτάσει το 5% στις ΗΠΑ.
Η αγορά είχε προβλήματα που περιορίζονταν ή τουλάχιστον νομίζαμε ότι περιορίζονταν στις κτηματομεσιτικές αγοραπωλησίες και την οικοδομική δραστηριότητα. Τώρα φαίνεται ότι επεκτείνεται. Κατά μερικούς, η διεύρυνση ήταν φυσιολογική, εφόσον η οικοδομική δραστηριότητα αποτελεί βασικό παράγοντα συντήρησης της οικονομίας.
Στη Wall Street άρχισαν οι επενδυτές να ξεφορτώνουν τις μετοχές τους. Αποτέλεσμα ήταν να πέσει ο δείκτης της Dow Johnson Industrial, κατά 2%.
Μερικοί πιστεύουν ότι αν το επιτόκιο μειωθεί και ο δανεισμός χρήματος κοστίζει λιγότερο, θα είναι ευκολότερο να δανείζουν οι τράπεζες και να επενδυθούν κεφάλαια στην οικονομική δραστηριότητα, να επανακάμψει η αγοραπωλησία ακίνητης περιουσίας να γίνουν επενδύσεις και περισσότερες προσλήψεις.
Με το πετρέλαιο να αγγίζει τα 100$ είναι φυσικό να εμφανιστεί σταθερή και συνεχής άνοδος των τιμών. Η συνεχής αυτή άνοδος προκαλεί πληθωρισμό. Καθώς περισσότερο χρήμα θα κυκλοφορήσει, αν μειωθεί το επίσημο επιτόκιο, η διακίνηση περισσότερου διαθέσιμου χρήματος που δεν είναι αποτέλεσμα της αύξησης της πρωτογενούς παραγωγής, θα προκαλέσει ακόμη μεγαλύτερο πληθωρισμό. Έτσι οι οικονομολόγοι των ΗΠΑ σκέφτονται διπλά αν θα αποφασίσουν την μείωση του επιτοκίου και κατά πόσον να το μειώσουν από το 4.25 που είναι επί του παρόντος. Ας έχουμε υπόψη ότι υπάρχει και μια άλλη διάσταση του πληθωρισμού, αυτή της πτώσης του δολαρίου έναντι των άλλων νομισμάτων. Αν π.χ. πρώτα για να αγοράσεις ένα κιλό ντομάτες στις ΗΠΑ και την Ε.Ε. ήθελες 1$ και ένα ευρώ, τότε αυτή ήταν και η ισοδυναμία των δύο νομισμάτων. Με τον πληθωρισμό και την αύξηση των τιμών, αν ένα κιλό ντομάτες στις ΗΠΑ κοστίζει 2$, τότε η ισοδυναμία θα είναι 2$ προς 1 ευρώ. Με αυτό το παράδειγμα καταλαβαίνουμε ότι το μεγάλο χρέος των ΗΠΑ θα γίνει ακόμη μεγαλύτερο, μεγαλύτερες περικοπές θα επιβληθούν και λιγότεροι φόροι στις μεγάλες επιχειρήσεις για να μπορούν να επενδύσουν και να αυξήσουν την οικονομική δραστηριότητα, οι επιχειρήσεις, βλέποντας την περιορισμένη αγοραστική δύναμη εξαιτίας του πληθωρισμού θα κάνουν περικοπές (Για τρίτη συνεχή μήνα, οι μισθοί αυξήθηκαν με μικρότερο ρυθμό από τον ρυθμό αύξησης του πληθωρισμού, περιορίζοντας έτσι το πραγματικό εισόδημα της εργατικής τάξης), δηλαδή απολύσεις και η δίνη θα συνεχιστεί. Γι αυτό μερικοί πιστεύουν ότι δεν πλησιάζουμε την οικονομική ύφεση αλλά είμαστε ήδη μέσα σε αυτήν.
Η μόνη πιθανή βραχυπρόθεσμη λύση είναι η ρευστοποίηση των επενδύσεων στο χρηματιστήριο και την ανάπτυξη της οικοδομικής δραστηριότητας με μικρού κόστους κατοικίες ή ανακαινίσεις για τα μικρά εργατικά εισοδήματα, τους μικρούς επιχειρηματίες και τους επαγγελματίες, ενώ θα πρέπει μακρυπρόθεσμα, να γίνουν επενδύσεις για την πρωτογενή οικονομία εντός της Αμερικής.

2008/01/04

Από 2 στα 100 δολάρια

1970: Η επίσημη τιμή του σαουδαραβικού πετρελαίου έχει σταθεροποιηθεί στα 1.80 US$ το βαρέλι σύμφωνα με τους αριθμούς του υπουργείου ενεργείας των ΗΠΑ (DoE).

1974: Το εμπάργκο του Οργανισμού Εξαγωγικών Χωρών Πετρελαίου (OPEP) κατά τη διάρκεια του πολέμου Κιπούρ προκάλεσε το πρώτο σοκ της τιμής του πετρελαίου. Η τιμή του εισαγόμενου πετρελαίου από τα διϋλιστήρια πέρασε τα 10 US$.

1979: Η Ιρανική επανάσταση προκαλεί το δεύτερο πετρελαϊκό σοκ. Το βαρέλι ξεπερνάει τα 20 US$.

1980: Ο πόλεμος Ιράν-Ιράκ σπρώχνει την τιμή του πετρελαίου μέχρι τα 30 US$. Θα φθάσει τα 39 αρχές 1981.

1983: Η τιμή του πετρελαίου αρχίζει να μπαίνει στο NYMEX (New York Mercantile Exchange)
1990: Πριν από τον πόλεμο του κόλπου, η τιμή του πετρελαίου πλησιάζει τα 40 US$.

2004: Το Σεπτέμβρη η τιμή φτάνει τα 50 US$.

2005: Τον Ιούνιο η τιμή φτάνει τα 50 US$. Ο τυφώνας Κατρίνα χτυπάει τον κόλπο του Μεξικό στα τέλη του Αυγούστου και προκαλεί μια νέα αύξηση του πετρελαίου που αγγίζει τα 70 US$.

2007: Στις 12 Σεπτεμβρίου η τιμή περνάει τα 80 US$. Στις 18 Οκτωβρίου φτάνει τα 90 US$. και στις 31 Οκτωβρίου, μετά από την κρίση του αμερικανικού χρηματιστηρίου, η τιμή ανέρχεται στα 94 και 95 US$. Την 1η Νοεμβρίου φτάνει τα 96 US$., στις 7 Νοεμβρίου τα 96 US$., στις 6 Νοεμβρίου τα 97 US$, στις 8 Νοεμβρίου τα 98 US$. στις 21 Νοεμβρίου τα 99,29 US$, πριν ξανακατέβει στα 90 US$.

2008: Στις 2 Ιανουαρίου η τιμή αγγίζει τα 100 US$ στην αγορά της Νέας Υόρκης, υπό την επίδραση των βιαιοπραγειών στη Νιγηρία και με την προδιαγραφή μιας νέας πτώσης του αμερικανικού χρηματιστηρίου.

Σύμφωνα με τις πηγές της Agence France-Presse οι πρώτες παραγωγικές χώρες πετρελαίου είναι:
Σαουδική Αραβία 10,72 εκατομ. βαρέλια την ημέρα
Ρωσία 9,67 εκατομ. βαρέλια την ημέρα
ΗΠΑ 8,36 εκατομ. βαρέλια την ημέρα
Ιράν 4,15 εκατομ. βαρέλια την ημέρα
Κίνα 3,84 εκατομ. βαρέλια την ημέρα
Μεξικό 3,71 εκατομ. βαρέλια την ημέρα
Καναδάς 3,29 εκατομ. βαρέλια την ημέρα
Ηνωμ Αραβ. Εμ. 2,94 εκατομ. βαρέλια την ημέρα
Βενεζουέλα 2,80 εκατομ. βαρέλια την ημέρα
Νορβηγία 2,78 εκατομ. βαρέλια την ημέρα
Κουβέιτ 2,67 εκατομ. βαρέλια την ημέρα
Νιγηρία 2,44 εκατομ. βαρέλια την ημέρα
Βραζιλία 2,16 εκατομ. βαρέλια την ημέρα
Αλγερία 2,12 εκατομ. βαρέλια την ημέρα
Ιράκ 2,00 εκατομ. βαρέλια την ημέρα
Σύνολο: 63,65 εκατ. βαρέλια την ημέρα.

Ενώ οι πρώτες σε καταναλώση πετρελαίου χώρες είναι:
ΗΠΑ 20,59 εκατ. βαρέλια την ημέρα
Κίνα 7,27 εκατομ. βαρέλια την ημέρα
Ιαπωνία 5,22 εκατομ. βαρέλια την ημέρα
Ρωσία 3,10 εκατομ. βαρέλια την ημέρα
Γερμανία 2,63 εκατομ. βαρέλια την ημέρα
Ινδία 2,53 εκατομ. βαρέλια την ημέρα
Καναδάς 2,22 εκατομ. βαρέλια την ημέρα
Βραζιλία 2,18 εκατομ. βαρέλια την ημέρα
Νότια Κορέα 2,16 εκατομ. βαρέλια την ημέρα
Σαουδική Αραβία 2,07 εκατομ. βαρέλια την ημέρα
Μεξικό 2,03 εκατομ. βαρέλια την ημέρα
Γαλλία 1,97 εκατομ. βαρέλια την ημέρα
Μεγάλη Βρετανία 1,82 εκατομ. βαρέλια την ημέρα
Ιταλία 1,71 εκατομ. βαρέλια την ημέρα
Ιράν 1,63 εκατομ. βαρέλια την ημέρα
Σύνολο: 59,13 εκατ. βαρέλια την ημέρα.

Αφενός 4,54 εκατ, βαρέλια την ημέρα μένουν διαθέσιμα για τις άλλες χώρες, αφετέρου, δεν θα ήταν παράξενο αν τα στοιχεία αποδείξουν ότι οι ΗΠΑ εισάγουν πετρέλαιο από Σαουδική Αραβία (10,72-2,07) (την πατρίδα του Μπιν Λάντιν και τους στενούς συνεργάτες της οικογένειας Μπους), το Κουβέιτ (2,67) (που ο μπαμπάς Μπους φρόντισε να σώσει από τον Σαντάμ Χουσεΐν), τον Καναδά και το Μεξικό (7-4,25) (με τις οποίες έχει ειδκή συμφωνία ζώνης ελεύθερου εμπορίου), Βενεζουέλα, Βραζιλία (4,96-2,18), Ιράκ (2), Ην.Αραβ.Εμιρ. (2,94), για ένα σύνολο (30,29-8,5=21,79) εκατομ. βαρέλια την ημέρα. Τα 21,79 εκατ. βαρέλια την ημέρα συμπεριλαμβάνουν την κατανάλωση ορισμένων από αυτές τις χώρες, όπως του Ιράκ, των Ην.Αρ.Εμ., και του Κουβέιτ. Δεδομένου ότι η κατανάλωση είναι σχετικά μικρή, ας υποθέσουμε ότι είναι ανάλογη του Ιράν, δηλαδή περίπου 2 εκατομύρια βαρέλια την ημέρα. Επίσης ας υποθέσουμε ότι άλλα τόσα βαρέλια καταναλώνουν Βενεζουέλα και Αλγερία μαζί. Ήτοι υπάρχουν διαθέσιμα για τις ΗΠΑ 18 εκατομ. βαρέλια την ημέρα. Αυτά δεν συμπεριλαμβάνουν την ντόπια παραγωγή των ΗΠΑ δηλ. άλλα 8 περίπου εκατομ. βαρέλια την ημέρα για ένα σύνολο 25 περίπου εκατ. βαρελιών την ημέρα. Συνεπώς η κρίση στη Νιγηρία δεν επιρρεάζει τις ΗΠΑ αλλά μπορεί να επιρρεάζει τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
Όπως όμως είναι πολύ εύκολο να καταλάβει κανείς, οι ΗΠΑ πρέπει να διατηρούν στενούς δεσμούς και να εξασκούν μεγάλο έλεγχο επάνω στη Μέση Ανατολή, για να καλύπτουν τις ανάγκες τους σε πετρέλαιο.

2007/11/14

ΟΙ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΕΣ ΕΤΑΙΡΕΙΕΣ ΘΗΣΑΥΡΙΖΟΥΝ

Το άρθρο αναφέρει ορισμένα στατιστικά στοιχεία για την φαρμακευτική περίθαλψη και την υγεία. Επίσης αναφέρεται ο λόγος για την δραματική αύξηση της τιμής των φαρμάκων. Τέλος αναφέρονται ορισμένα συμπεράσματά μου. Στοιχεία που δεν αναφέρονται, δεν μπόρεσα να τα βρω από τις διαθέσιμες πηγές μου. Εϊμαι σύγουρος όμως ότι υπάρχουν.

Το κόστος των φαρμάκων αυξήθηκε δυο φορές ταχύτερα από τα άλλα κόστη της υγείας.
ΓΙΑΤΙ;
Στον Καναδά, με περίπου 30000000 κατ. τα έξοδα για τα φάρμακα προβλέπεται να φτάσουν το 2007 (με συνταγή ή χωρίς) τα 26,9 δισ. (16,8% των εξόδων για την υγεία).
ΓΙΑΤΙ;
Ο εκπρόσωπος της φαρμακευτικής βιομηχανίας στον Καναδά, M. Jacques Lefebvre, δήλωσε ότι "τα νέα φάρμακα είναι μέρος του συστήματος υγείας και η σωστή χρήση τους επιτρέπει να αποφεύγονται οι πιο δαπανηρές εγχειρήσεις. Σύμφωνα με τις πληροφορίες του οργανισμού ΟΟΣΑ (OECD), σε μια περίοδο 20 ετών, τα νέα φάρμακα συνέβαλαν στην μείωση της θνησιμότητας από βρογχίτη, άσθμα και εμφύσημα κατά 75%". Άρα οι φαρμακευτικές εταιρέιες καθορίζουν την τιμή του φαρμάκου ανάλογα με το κόστος της υγείας που θα υπήρχε χωρίς το φάρμακο. Γι αυτό ίσως, στην Κούβα η αντλία αέρα για τους ασθματικούς κοστίζει 50 σεντς και στην Αμερική πάνω από εκατό δολάρια (μαρτυρία από συμμετέχοντες πολίτες στο ντοκυμαντέρ του Michael Moore SICKO).
Σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, το 2005, στις ΗΠΑ που είναι G-8 χώρα, ξοδεύτηκαν κατά μέσο όρο 792US$ (προσωπική και κρατική κάλυψη) από κάθε πολίτη για φάρμακα (πληθ. 2005 περίπου 296 εκατ.) Το κράτος κάλυψε το 45% των συνολικών εξόδων για την υγεία. Το Μεξικό, που είναι λιγότερο ανεπτυγμένη χώρα κάλυψε επίσης 45% των συν. εξ. για την υγεία, αλλά ξοδεύτηκαν μόλις 144US$ (πληθ. 2005 περίπου 106 εκατ.) από κάθε πολίτη για φάρμακα. Ο Καναδάς, που είναι G-8 χώρα, κάλυψε το 70% των συν. εξ. για την υγεία, και ξοδεύτηκαν 589US$ (πληθ. 2005 περίπου 33 εκατ.) από κάθε πολίτη για φάρμακα. Η Γαλλία, που είναι G-8 χώρα κάλυψε το 80% των συν. εξ. για την υγεία, και ξοδεύτηκαν 554US$ (πληθ. 2005 περίπου 64 εκατ.) από κάθε πολίτη για φάρμακα. To Ηνωμένο Βασίλειο, που είναι G-8 χώρα κάλυψε το 87% των συν. εξ. για την υγεία (πληθ. 2005 περίπου 61 εκατ.). Η Ελλάδα βρίσκεται στην τελευταία θέση μεταξύ 30 χωρών του ΟΟΣΑ και κάλυψε το 43% των συν. εξ. (πληθ. 2005 περίπου 11 εκατ.), πιο κάτω από τις ΗΠΑ, που έχουν το χειρότερο σύστημα δημόσιας υγείας. Ο μέσος όρος του ΟΟΣΑ είναι 73% των συν. εξόδων για την υγεία και 413US$ ανά άτομο.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ
Το Μεξικό καλύπτει ελάχιστα την υγεία και ως κράτος αλλά και ως κατανάλωση φαρμάκων (λιγότερο από τον μέσο όρο και στις δυο περιπτώσεις). Οι ΗΠΑ καλύπτουν ελάχιστα την υγεία αλλά έχουν τα περισσότερα έξοδα σε φάρμακα ανά πολίτη (περισσότερα από τον μέσο όρο).

Η Αγγλία και η Γαλλία έχουν την καλύτερη δημόσια περίθαλψη και το ποσόν ανά κάτοικο είναι πολυ καλύτερο από αυτό του Κανδά και των ΗΠΑ.

Αν δεν υπάρχει μια δημόσια υγεία θα είναι πολύ δύσκολο να γίνουν διαπραγματεύσεις με τις φαρμακοβιομηχανίες και να ελεγθεί η τιμή του φαρμάκου και η διάθεσή του στους πολίτες. Ο Καναδάς συμβάλλει λιγότερο από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ αλλά πληρώνει ο κάθε πολίτης περισσότερο από τον μέσο όρο, που δείχνει ότι και στον Καναδά, που το φάρμακο δεν καλύπτεται από τη δημόσια υγεία, υπερχρεώνεται με τις δικαιολογίες που μας δίνει ο κ. Lefebvre.

Το φάρμακο είναι ένα αγαθό που σώζει ζωές, άρα θα πρέπει να είναι υπό την στέψη της κοινωνίας και να διατίθεται με την οικονομική ενίσχυση της κοινωνίας, δηλαδή της φορολογίας, να προσφέρεται στις αναγκαίες ποσότητες και σε τιμή που δεν θα καθορίζεται μονοπωλιακά και με κριτήριο τα αποταμιευόμενα χρήματα από την μη εκτέλεση των εγχειρήσεων. Τώρα η τιμή του δεν καθορίζεται ανάλογα του κόστους του (το οποίο στις περισσότερες περιπτώσεις είναι εξευτελιστικά μικρό) αλλά ανάλογα της αποτελεσματικότητάς του. Παράλληλα, η κοινωνία θα πρέπει να επενδύει στις έρευνες (που πολύ πιστεύω ότι το κάνει μέσω των χρηματοδοτήσεων στις ερευνητικές πανεπιστημιακές προσπάθειες) και να μην επιφορτίζονται οι ιδωτικές εταιρείες το σύνολο του κόστους της έρευνας.
Το φάρμακο ίσως δεν θα πρέπει να είναι προϊόν για το οποίο θα καθορίζεται η τιμή του στην ελεύθερη αγορά, όπως δεν επιτρέπεται π.χ. στους γιατρούς να απεργούν.
Αλλά που τέτοια πρόθεση από μια κυβέρνηση καπιταλιστικού τύπου, που σε διάφορα κράτη χρηματοδοτείται "νόμιμα" από τις φαρμακευτικές εταιρείες.
Οι φαρμακευτικές εταιρείες είναι παντοδύναμες και ίσως αποτελούν βραχίονα ελέγχου των μικρών κρατών από τις ιμπεριαλιστικές δυνάμεις.

2007/10/03

Στις 27 Οκτ. η διαδήλωση στην Οττάβα του Καναδά

Στις 27 Οκτ. η διαδήλωση στην Οττάβα του Καναδά
Το Ελληνοκαναδικό Κογκρέσο του Καναδά οργανώνει διαμαρτυρία στην πρωτεύοθσα του Καναδά και καλεί όλους τους ελληνοκαναδούς να συμμετάσχουν απ' όλες τις καναδικές επαρχίες.
από ΑΙΟΛΟΣ — τελευταία τροποποίηση 3/10/2007 19:01
Με την ξαφνική αναγνώριση του FYROM, ως "Δημοκρατία της Μακεδονίας", η συντηρητική Ομοσπονδιακή κυβέρνηση προκάλεσε τη δυσαρέσκεια των Ελληνοκαναδών, σε όλη την Καναδική επικράτεια. Δυό γνωστά στελέχη της παροικίας του Μοντρεάλ, ο πρώην πρόεδρος της Ελληνικής Κοινότητας Μοντρεάλ, κ. Βασ. Κατσαμπάνης, και ο πρόεδρος του Ελληνικού Κογκρέσου του Κεμπέκ, κ. Αντ. Τσελάλης, μέλη του Conservative Party of Canada, κατήγγειλαν την πράξη της κυβέρνησης και κάλεσαν την παροικία του Μοντρεάλ να συμμετάσχει στη διαδήλωση της 27ης Οκτωβρίου 2007, στην Οττάβα.
Σε αντίθεση με τις επίσημες ελληνικές θέσεις, οι οποίες έμμεσα συστήνουν να μην γίνει καμιά κλιμάκωση, μορφής διαδηλώσεων, το Ελληνοκαναδικό Κογκρέσο (Ε/Κ.Κ.Κ.) αποφάσισε να ηγηθεί για την οργάνωση μιας μαζικής διαδήλωσης, ισάξια του 1993, που έγινε υπό μεγάλο ψύχος (<-20β Κελ.). Τότε, πάλι η κυβέρνηση Συντηρητικών, υποχώρησε. Το επιχείρημα του Ε/Κ.Κ.Κ. είναι ότι η μυστικοπαθής αυτή πράξη της κυβέρνησης (έγινε χωρίς καμιά ανακοίνωση, αλλά με την απλή αλλαγή του ονόματος στην ιστοσελίδα της κυβέρνησης, λένε οι ειδήμονες) θίγει του πολίτες ελληνικής καταγωγής, τους οποίους ούτε καν συμβουλεύτηκε, όπως έκαναν μέχρι τώρα οι Φιλελεύθερες κυβερνήσεις (Liberal Party of Canada). Κατ' επέκταση η διαδήλωση, λένε οι επίσημες πηγές από τα ραδιοφωνικά προγράμματα, γίνεται για να διαμαρτυρηθούμε ως πολίτες του Καναδά, ανεξάρτητα από τήν επιτυχή ανάκληση της κυβερνητικής απόφασης.
Τόσο το Liberal Party of Canada, όσο και ο μοναδικός βουλευτής του Σοσιαλδημοκρατικού κόμματος-NDP, κ. A. Mulcher, στην περιοχή του Μοντρεάλ, έχουν διακηρύξει τη συμπαράστασή τους στη θέση του Ε/Κ.Κ.Κ. Ο κ. Mulcher είπε σε ραδιοφωνική εκπομπή του ελληνικού προγράμματος του CFMB, ότι θα είναι "in the front and center" της διαμαρτυρίας του Ε/Κ.Κ.Κ.
Το Ε/Κ.Κ.Κ. είναι ένα δευτεροβάθμιο όργανο της ομογένειας, το οποίο δεν έχει μεγάλη πρόσβαση στη λαϊκή βάση, ούτε οικονομική άνεση και εξαρτάται κατά πολύ από την ικανότητά του να ενεργοποιήσει τα μέλη του, δηλαδή τους εθνικοτοπικούς συλλόγους και τις κοινότητες.
Η διαδήλωση δεν αναμένει να ανατρέψει την απόφαση της κυβέρνησης. Έχει εκφραστεί η άποψη, ότι η διαδήλωση μπορεί να είναι ένας τρόπος δυσφήμισης του κυβερνητικού κόμματος, το οποίο έχει κυβέρνηση μειοψηφίας και με τις επικείμενες εκλογές, θα προκαλέσει ακόμη ένα κτύπημα που ουσιαστικά θα βοηθήσει την αξιωματική αντιπολίτευση (Liberal Party of Canada) να κυριαρχήσει.
Ανεξάρτητα, όμως από τις αιτίες και τις αφορμές αυτής της διαδήλωσης, την συμφωνία ή διαφωνία με το έργο του Ε/Κ.Κ.Κ., οι ομογενείς αισθάνονται να διακηρύξουν δημόσια και ανοιχτά τη θέση τους.
Το Ε/Κ.Κ.Κ. γνώριζε από τον Ιούνιο ότι υπήρχαν κινήσεις αναγνώρισης του FYROM, αλλά περιορίστηκε στην αποστολή μιας επιστολής, στην οποία μόνο οι Liberals απάντησαν. Αλλά ίσως αυτή η απάντηση ήταν μια πολιτική μανούβρα, διότι o Liberal βουλευτής από την επαρχία του Οντάριο, κ. L. Metelkovski, ο οποίος μετανάστευσε από το FYROM σε ηλικία 9 ετών, κατέθεσε προσωπικό νομοσχέδιο στην ομοσπονδιακή βουλή για την αναγνώριση του FYROM, ως "Δημοκρατία της Μακεδονίας". Το νομοσχέδιο αυτό πρωτοκολλήθηκε για συζήτηση, αλλά δεν πρόλαβε να μπει στην ημερήσια διάταξη της βουλής, διότι η βουλή διαλύθηκε το καλοκαίρι και με την επανέναρξή της τον Οκτώβριο, θα γίνουν οι νέες προγραμματικές δηλώσεις της κυβέρνησης, οπότε, το προσωπικό νομοσχέδιο (private bill), σύμφωνα με τις διαδικασίες της Βουλής, εκπίπτει, και πρέπει να επανακατατεθεί από την αρχή.
Η Συντηρητική κυβέρνηση ισχυρίζεται ότι η αναγνώριση είναι σε διακρατικές συναλλαγές ενώ στη διεθνή κοινότητα θα χρησιμοποιεί το όνομα FYROM μέχρι να αποφασίσει η Γ.Σ. του ΟΗΕ για το τελικό όνομα.
Την ΠΓΔΜ, έχουν αναγνωρίσει 122 χώρες, στις διμερείς τους σχέσεις. Το ποσοστό ανέρχεται άνω του 60%, που αντιπροσωπεύουν πάνω από 80% του παγκόσμιου πληθυσμού. Είναι φανερό, λοιπόν, ότι η θέση του Ε/Κ.Κ.Κ. είναι ευπαθής στη δημόσια Καναδική γνώμη, όπως και της Ελλάδας στη διεθνή κοινή γνώμη, χωρίς όμως το Ε/Κ.Κ.Κ. να το συνειδητοποιεί και να κατευθύνει το πολιτικό της έργο και προς αυτή την κατεύθυνση. Από τον Ιούνιο, το Ε/Κ.Κ.Κ. δεν προέβει σε καμιά ενημέρωση των Καναδών πολιτών, με αποτέλεσμα πολλοί Καναδοί να αναρωτιούνται γιατί οι κάτοικοι του FYROM δεν έχουν το δικαίωμα να διαλέξουν το όνομά τους.

2007/09/26

Πολιτικό όρκο ζήτησε ο ΣΥ.ΡΙΖ.Α.

Ο Πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του Συνασπισμού Ριζοσπαστικής Αριστεράς κ. Αλέξανδρος Αλαβάνος απέστειλε προς τον προσωρινό Πρόεδρο της Βουλής κ. Γ. Σούρλα την ακόλουθη επιστολή:
Προς τον Προσωρινό Πρόεδρο της Βουλής των ΕλλήνωνΑθήνα, 25 Σεπτεμβρίου 2007
Κύριε Πρόεδρε,
Σύμφωνα με τον κανονισμό της Βουλής (άρθρο 3, παρ. 2) οι εκλεγέντες βουλευτές του Ελληνικού Κοινοβουλίου κατά τις εκλογές της 16/9/2007, υποχρεώνονται να δώσουν τον όρκο που ορίζεται από το άρθρο 59 του Συντάγματος και είναι ο εξής: «Ορκίζομαι στο όνομα της Αγίας και Ομοούσιας και Αδιαίρετης Τριάδας να είμαι πιστός στην Πατρίδα και το δημοκρατικό πολίτευμα, να υπακούω στο Σύνταγμα και τους νόμους και να εκπληρώνω ευσυνείδητα τα καθήκοντά μου».
Είναι γνωστή η θέση του Συνασπισμού Ριζοσπαστικής Αριστεράς για την ανάγκη διαχωρισμού εκκλησίας - κράτους και για την απόσυρση των νόμων και πρακτικών, που εμποδίζουν την θεμελιώδη διάταξη του Συντάγματος περί ανεξιθρησκίας. Θεωρούμε ότι ο τύπος του όρκου που έχει καθιερωθεί παραβιάζει το συνταγματικό πρόσταγμα της ανεξιθρησκίας που κατοχυρώνεται από το άρθρο 13 του Συντάγματος, καθώς και το άρθρο 9 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για την προστασία των Ανθρώπινων Δικαιωμάτων και Θεμελιωδών Ελευθεριών, που κατοχυρώνει το δικαίωμα των ανθρώπων στην ελευθερία των θρησκευτικών τους πεποιθήσεων.
Επί του θέματος υπάρχει και σχετική νομολογία του Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Στρασβούργου, το οποίο με απόφασή του στην υπόθεση Buscarini εναντίον του Αγίου Μαρίνου (1999) έκρινε αμετάκλητα ότι οι θρησκευτικές αναφορές στον όρκο εκλεγμένων αντιπροσώπων παραβιάζουν το άρθρο 9 της Συνθήκης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.
Εμείς ως εκλεγμένοι εκπρόσωποι του ελληνικού λαού, θεωρούμε ότι εκπροσωπούμε έλληνες πολίτες όλων των θρησκειών και δογμάτων, πολίτες που είναι άθεοι, αλλά και πολίτες που αρνούνται να δηλώσουν τις θρησκευτικές τους πεποιθήσεις.
Κατόπιν τούτων σας γνωρίζουμε ότι οι βουλευτές του Συνασπισμού Ριζοσπαστικής Αριστεράς προτιθέμεθα να δώσουμε στη Βουλή τον παρακάτω όρκο:
«Ορκίζομαι στην τιμή και τη συνείδησή μου να είμαι πιστός στην Πατρίδα και το δημοκρατικό πολίτευμα, να υπακούω στο Σύνταγμα και τους νόμους και να εκπληρώνω ευσυνείδητα τα καθήκοντά μου».

2007/09/24

Αυτοδυναμία με 152 έδρες σε πεντακομματική Βουλή

Copyright © "Η ΑΥΓΗ". ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ η αναδημοσίευση, η αναπαραγωγή, ολική, μερική ή περιλιπτική, ή κατά παράφραση ή διασκευή απόδοση του περιεχομένου της εφημερίδας με οποιονδήποτε τρόπο, μηχανικό, ηλεκτρονικό, φωτοπυπικό, ηχογράφησης ή άλλο, χωρίς προηγούμενη γραπτή άδεια του εκδότη. Νόμος 2121/1993 και κανόνες του Διεθνούς Δικαίου που ισχύουν στην Ελλάδα.Ημ/νία καταχώρησης : 17/09/2007 21:26:20
Εμφανώς μειωμένα σε σχέση με το 2004 είναι τα ποσοστά των δύο μεγάλων κομμάτων, σύμφωνα με τα αποτελέσματα των εκλογών της 16ης Σεπτεμβρίου. Την ίδια ώρα, σαφής είναι η ενίσχυση του ΚΚΕ και του ΣΥΡΙΖΑ. Ο ΛΑΟΣ κατάφερε να περάσει το όριο του 3% και να γίνει το πέμπτο κόμμα της νέας Βουλής. Ειδικότερα, με καταμετρημένο το 99,78% των εκλογικών τμημάτων, η Ν.Δ. έλαβε 41,83% (πτώση 3,53%) και κατέλαβε 152 έδρες, δηλαδή 13 λιγότερες από όσες είχε στην προηγούμενη Βουλή. Το ΠΑΣΟΚ εμφάνισε μείωση ποσοστού κατά 2,45% και έλαβε 38,1% και 102 έδρες – 15 λιγότερες από το 2004. Αυξημένο κατά 2,26% ήταν το ποσοστό του ΚΚΕ. Έλαβε 8,15% (έναντι 5,89% το 2004) και 22 έδρες (από 10 την προηγούμενη φορά). Σημαντική αύξηση κατέγραψε ο ΣΥΡΙΖΑ, ο οποίος έλαβε 5,04% (από 3,26% το 2004) και υπερδιπλασίασε τις έδρες του, φθάνοντας τις 14 από 6. Ποσοστό 3,79% και 10 βουλευτές εξασφάλισε, δε, ο ΛΑΟΣ, ο οποίος στην προηγούμενη εκλογική αναμέτρηση είχε λάβει 2,19% και δεν είχε μπει στη Βουλή. Ν.Δ. και ΠΑΣΟΚ εξέλεξαν από πέντε βουλευτές επικρατείας, ενώ ΚΚΕ και ΣΥΡΙΖΑ από έναν. Συγκεκριμένα, για τη Ν.Δ. εκλέγονται οι Μιλτιάδης Έβερτ, Γιώργος Σουφλιάς, Θοδωρής Ρουσόπουλος, Παναγιώτης Χηνοφώτης και Φεβρωνία Πατριανάκου. Από το ΠΑΣΟΚ εκλέγονται οι Λούκα Κατσέλη, Γιώργος Παπαδημητρίου, Ιωάννης Ραγκούσης, Θάλεια Δραγώνα και Σπύρος Κουβέλης. Τέλος, για το ΚΚΕ εκλέγεται ο Κωνσταντίνος Καζάκος και για τον ΣΥΡΙΖΑ ο Γιάννης Μπανιάς.

2007/06/12

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 1913

Την 15η Ιουλίου 1914 έναν μήνα μετά την δολοφονία του Αυστριακού πρίγκηπα Αρχιδούκα Φραγκίσκου Φερδινάνδου στο Σεράγεβο της Βοζνίας, η Αυστρουγγαρία κήρυξε τον πόλεμο κατά της Σερβίας. Τέσσερις ημέρες αργότερα, την 19η Ιουλίου 1914 η Γερμανία κήρυξε τον πόλεμο κατά της Ρωσσίας. Ο Α΄ παγκόσμιος πόλεμος είχε ξεσπάσει. Ο Κωνσταντίνος ... αρνείται να βοηθήσει τους Σέρβους παρά τη Συμφωνία αλληλοϋποστήριξης, που έχει υπογραφεί ανάμεσα στις δυο χώρες σε περίπτωση επίθεσης της Βουλγαρίας, επικαλούμενος την ουδετερότητα, αλλά κατά βάθος δεν θέλει να έρθει σε ρίξη με τους δεσμούς της βασίλισσας Σοφίας, αδελφής του Γερμανού Αυτοκράτορα Wilhelm II. Ο πρωθυπουργός Ελευθέριος Βενιζέλος παραιτήθηκε δύο φορές στην διάρκεια του 1915 προβάλοντας την απαίτησή να κηρυχθή γενική επιστράτευση και να εισέλθει η Ελλάδα στο πόλεμο πλάϊ στους Συμμάχους και κατά της Βουλγαρίας. Η πρώτη παραίτηση έγινε στις 24 Φεβρουαρίου 1915. Στις 23 Σεπτεμβρίου 1915 αναλαμβάνει πρωθυπουργός ο Αλέξανδρος Ζαϊμης που επιβεβαιώνει δημόσια την πολιτική της ουδετερότητας. Στις 22 Οκτωβρίου η κυβέρνησή χάνει την ψήφο εμπιστοσύνης και παραιτείται. Ο βασιλιάς Κωσταντίνος αναθέτει στον υπηρεσιακό πρωθυπουργό Στέφανο Σκουλούδη να διαλύσει την βουλή και να προκηρύξει εκλογές. Ο Βενιζέλος επι κεφαλής της στρατιωτικής χούντας συναντάται με τον Γάλλο αρχιστράτηγο Μωρίς Σαράϊγ σε στρατόπεδο της Θεσσαλονίκης. Στις 6 Δεκεμβρίου 1915 διεξάγονται εκλογές στην Ελλάδα με αποχή των Βενιζελικών. Το αποτέλεσμα δίνει απόλυτη πλειοψηφία στα αντίπαλα κόμματα που σχηματίζουν κυβέρνηση υπό τον Γεώργιο Θεοτόκη. Ο από βορρά κίνδυνος όμως γίνεται όλο και πιό ορατός καθώς στα τέλη Δεκεμβρίου 1915 οι νικηφόρες Γερμανοβουλγαρικές δυνάμεις προσεγγίζουν τα ελληνικά σύνορα. Η ήττα της Σερβίας από τους Αυστρουγγαρούς και του Βούλγαρους αναγκάζει τον Αγγλογαλλικό στόλο να καταλάβει την Κέρκυρα και μεταφέρει από την Αυλώνα, το Δυράχειο, το Σκαντάρ και άλλα λιμάνια 152.000 Σέρβους στρατιώτες και πρόσφυγες στο λιμάνι Γουβιά της Κέρκυρας μαζί με την εξόριστη Σερβική κυβέρνηση... Η Ελληνική κυβέρνηση Θεοτόκη διαμαρτυρήθηκε γιά την κατάληψη της Κέρκυρας χωρίς κανένα αποτέλεσμα. Η μεταφορά κράτησε 35 ημέρες, άρχισε την 5η Ιανουαρίου και τερματίσθηκε στις 10 Φεβρουαρίου 1916. Ο Σερβικός στρατός βρισκόταν σε ελεεινή κατάσταση... Στο διάστημα 29 Μαρτίου έως 17 Μαϊου υπό την προστασία του συμμαχικού στόλου τα υπολείματα του Σερβικού στρατού μεταφέρονται ατμοπλοϊκά μέσω Πατρών στην Χαλκιδική όπου αρχίζουν να αναδιοργανώνονται και η εξόριστη Σερβική κυβέρνηση εγκαθίσταται στη θεσσαλονίκη. Με την βοήθεια της Entente ο Σερβικός στρατός αναδιοργανώνεται και μεταφέρεται σε στρατόπεδα της Θεσσαλονίκης. Τον Μάϊο του 1916 ο Βουλγαρικός στρατός εισέρχεται στο ελληνικό έδαφος, εξουδετερώνει αμαχητί το ελληνικό οχυρό Ρούπελ, καταλαμβάνει την Καβάλα και αιχμαλωτίζει το Δ΄ Ελληνικό Σώμα στρατού δυνάμεως 10.000 αντρών που μεταφέρεται σιδηροδρομικά σε στρατόπεδα της Γερμανίας (http://www.geocities.com/kaymakcalan1916/index.html). Ενώ από το 1875 υπήρχαν 14 συντεχνίες επαγγελματιών, εν τούτοις δεν υπήρχε συντεχνία ξενοδόχων. Η μεγάλη κίνηση που δημιούργησαν τα ξενοδοχεία, είχε σαν αποτέλεσμα. να ανοίξουν θέατρα και κινηματογράφοι που έφερναν θιάσους από όλο τον κόσμο, να δημιουργηθούν πολλά cabarets και cafe chantants, να αφιχθούν μαζικά καλλιτέχνιδες απ' όλες τις Ευρωπαϊκές πρωτεύουσες και συνάμα να αυξηθεί κατακόρυφα η πορνεία. Η πορνεία γνώρισε μεγάλη άνθιση στη Θεσσαλονίκη την περίοδο 1914-1917. Αυτή βέβαια ήταν και η αιτία που δημιουργήθηκαν μικρά ξενοδοχεία σε κάθε γωνιά της πόλης. Το 1915 η Θεσσαλονίκη είχε πάνω από 100 ξενοδοχεία και πανδοχεία, αριθμός ρεκόρ για την εποχή.(http://www.anistor.co.hol.gr/greek/index.htm).
Στην Αθήνα είχε δημιουργηθή κορυφαία αντιπαράθεση ως προς την συμμετοχή στον πόλεμο. Ο βασιλιάς Κωσταντίνος που ανέβηκε στον θρόνο τον Μάρτιο του 1913 μετά την δολοφονία του πατέρα του Γεωργίου Α΄ στην Θεσσαλονίκη, επιμένει στην ουδετερότητα της Ελλάδας. Οι κεντρικές αυτοκρατορίες, Γερμανία και Αυστροουγγαρία, διέθεταν πολλά ατού στην Ελλάδα, κυρίως όμως την σύζυγο του Κωσταντίνου βασίλισσα Σοφία, που ήταν αδελφή του αυτοκράτορα της Γερμανίας Γουλιέλμου Β΄ Κάϊζερ. Η Βενιζελική παράταξη τάχθηκε υπέρ της εξόδου στον πόλεμο στο πλευρό της Αγγλογαλλοϊταλικής συμμαχίας γνωστής ως εγκάρδιας συνεννόησης (Entente). Η αντίθεση με τον βασιλιά πήρε μεγάλες διαστάσεις και οδήγησε στην ανταρσία του Βενιζέλου και στο στρατιωτικό πραξικόπημα στην Θεσσαλονίκη που εξερράγη στις 14-17 Αυγούστου 1916, κατά της κυβέρνησης των Αθηνών. Κύριο σύνθημά τους η είσοδος της Ελλάδας στον πόλεμο κατά της Βουλγαρίας. Ενα μήνα αργότερα, στις 13 Σεπτεμβρίου 1916 συγκροτείται στην Θεσσαλονίκη μετά από πολλές ζυμώσεις η στρατιωτική τριανδρία της Εθνικής Αμυνας. Επικεφαλής της νέας κυβέρνησης "Εθνικής Αμυνας" μπαίνει ο Ελευθέριος Βενιζέλος που φθάνει στην Θεσσαλονίκη την 26η Σεπτεμβρίου 1916 αφού πρώτα διαφεύγει από την Κρήτη φοβούμενος την σύλληψη. Η επαναστατική κυβέρνηση με τις ευλογίες των Αγγλογάλλων, του αρχιστράτηγου Σαράϊγ, περιλαμβάνει τον στρατηγό Γ. Δαγκλή, τον ναύαρχο Κουντουριώτη, τον υποστράτηγο Εμμανουήλ Ζυμβραδάκη ως Υπουργό Στρατιωτικών και τον Νικόλαο Πολίτη ως Υπουργό Εξωτερικών. Στη στρατιωτική χούντα συμμετέχει ενεργά και ο λοχαγός Νικόλαος Πλαστήρας μετέπειτα "ήρωας" της αποτυχημένης αντιτουρκικής (Μικρασιατικής) εκστρατείας και πρωθυπουργός της Ελλάδας (http://www.geocities.com/kaymakcalan1916/index.html).

Το 1915, η άφιξη στη Θεσσαλονίκη των συμμαχικών δυνάμεων κατά τον 1ο Παγκόσμιο Πόλεμο (που απέβλεπαν να καταστήσουν τη Θεσσαλονίκη βάση για τις επιθέσεις κατά της φιλο-γερμανικής Βουλγαρίας) ανανέωσε την εμπορική κίνηση της πόλης. Η καθημερινή εικόνα της εμπλουτίστηκε με καινούριες γραφικότητες. Γάλλοι στρατιώτες με γαλάζιες στολές, που τραγουδούσαν στους δρόμους το δημοφιλές εκείνη την εποχή τραγούδι, το «Madelon». Εντύπωση έκαναν στους Θεσσαλονικείς και οι Μαροκινοί Ζουάβοι, καθώς και οι Ανναμίτες με τα λοξά μάτια και τα βαμμένα σκούρα δόντια από το μάσημα κάποιου φυτού της πατρίδας τους. (Βαφόπουλος, 1985). Όλοι αυτοί υπηρετούσαν στο γαλλικό στρατό. Ακόμη μαζί τους ήταν μαύροι Σενεγαλέζοι, του γαλλικού αποικιακού στρατού της Αφρικής. Οι τελευταίοι ήταν ο φόβος και ο τρόμος των μανάδων και των μικρών παιδιών, καθώς τους συνόδευε η φήμη ότι έκλεβαν μικρά παιδιά και τα έτρωγαν κρυφά στους καταυλισμούς τους. Οι Εβραίοι, λόγω της κοινής γλώσσας, έγιναν γρήγορα οργανικό στοιχείο των γαλλικών στρατευμάτων και μισθώνονταν από τις γαλλικές στρατιωτικές υπηρεσίες. Οι Άγγλοι ήταν το άλλο μεγάλο κομμάτι του συμμαχικού αποσπάσματος στην πόλη. Οι Έλληνες περιέβαλαν τα «ξανθιά παιδιά με ρόδινα μάγουλα πάντοτε ξυρισμένα» με αρκετή συμπάθεια, καθώς «σύμφωνα με μια παλιά παράδοση, ήταν αληθινή γενιά από λόρδους… έπρεπε, σύμφωνα με την ίδια παράδοση να ’ναι όλοι γιοι εκατομμυριούχων λόρδων» (Βαφόπουλος, 1985: 28,). Από τη μεριά των Εγγλέζων διαδεδομένο πολύ ήταν το τραγούδι «Tipperary», που μαζί με το «Madelon» των Γάλλων είχαν μετατραπεί στο σήμα κατατεθέν του Α' Παγκοσμίου Πολέμου. Μαζί με τους Εγγλέζους στρατιώτες υπηρετούσαν κι άποικοι από την Αφρική και την Ασία. Ινδοί και Σκωτσέζοι είχαν προκαλέσει την απορία και το ενδιαφέρον των κατοίκων της πόλης, λόγω του τουρμπάν που φορούσαν στο κεφάλι οι πρώτοι και της κοντής πλισεδωτής φούστας οι δεύτεροι. Υπολογίζεται ότι το χειμώνα του 1915–16 250.000 Αγγλογάλλοι είχαν κατακλύσει τη Θεσσαλονίκη, χώρια τα ρωσικά, σερβικά και ιταλικά στρατεύματα. Η νέα κατάσταση άλλαξε ριζικά τη ζωή της πόλης. Η εμπορική κίνηση υπερδιπλασιάζεται. Νέα θέατρα, καφέ και καμπαρέ ξεφυτρώνουν παντού. Στους δρόμους της πόλης κυκλοφορούν κυριολεκτικά «όλες οι φυλές του κόσμου». Συχνό ήταν το θέαμα κάποιας συμμαχικής μπάντας, που παρελαύνοντας στους δρόμους ή δίνοντας συναυλίες στην πλατεία Ελευθερίας (το κεντρικότερο και κοσμικότερο σημείο της πόλης), συγκέντρωνε πλήθος κόσμου που παρακολουθούσε. Για να μπορούν όλοι αυτοί οι άνθρωποι να ικανοποιήσουν τις ανάγκες τους για αλληλογραφία, τυπώθηκαν στη Θεσσαλονίκη και κυκλοφόρησαν πλήθος καρτ – ποστάλ με φωτογραφίες από τη ζωή της πόλης. Απ’ αυτές τις φωτογραφίες σώζονται σήμερα πάρα πολλές και μας παρέχουν πολύτιμες πληροφορίες για τη μορφή και τη ζωή της πόλης, εκείνη την εποχή (http://web.auth.gr/virtualschool/1.4/Praxis/KotinisThessaloniki.htm).
Οταν οι σύμμαχοι πρέσβεις θά αναγκάσουν τόν Κωνσταντίνο Α' σέ πάραίτηση (11 Ιουνίου 1917) (http://www.answers.com/topic/constantine-i-of-greece) και τεθεί επικεφαλής τού βασιλείου ο δευτερότοκος γιός τού Κωνσταντίνου ,ο πρίγκιπας Αλέξανδρος, ως Αλέξανδρος Α', η επαναστατική κυβέρνηση της Θεσσαλονίκης επιστρέφει αμέσως και αφού ορκίζεται ως νόμιμη, προβαίνει στήν κήρυξη του πολέμου κατά τών Κεντρικών δυνάμεων. Η Ελλάδα εισήλθε στόν 1ον Παγκόσμιον Πόλεμο, χωρίς τήν διεκδίκησιν κάποιου εθνικού θέματος. Με τό πέρας τού πολέμου ο Ελευθέριος Βενιζέλος θά δώσει ένα υπόμνημα τών ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΕΚΔΙΚΗΣΕΩΝ,πού ήταν η πραγματοποίηση της ''Μεγάλης Ιδέας''. Τόν Μάιο του 1919, ο Βενιζέλος θά επιτύχει νά πάρει την συμμαχική συγκατάθεση γιά νά είναι ο Ελληνικός στρατός εκείνος που θά καταλάβει τήν Σμύρνη καί τήν περί αυτήν ενδοχώρα. ΄Ηταν μέτρο προσωρινό. Θά μονιμοποιθεί μέ τίς συνθήκες α) ΝΕΙΓΥ(1919)(http://net.lib.byu.edu/~rdh7/wwi/1918p/neuilly.html) καί β) τών Σεβρών(1920)(http://net.lib.byu.edu/~rdh7/wwi/versa/sevres1.html). (http://us.geocities.com/arabatzhs/BIOGRAFY-4.html). Most of the town was destroyed by a single fire on 18 August, 1917 which was accidentally caused by some French soldiers that were camping there. The fire made some 72,000 people homeless out of a population of approximately 271,157 at the time. Venizelos forbade the reconstruction of the town center until a full modern city plan was prepared. This was accomplished a few years later by the French architect and archeologist Ernest Hebrard. The Hebrard plan swept away the Oriental features of Thessaloniki and transformed it to the modern, European style metropolis that it is today. (http://www.reference.com/browse/wiki/Thessaloniki). One consequence of the great fire was the fact that nearly half of the city's Jewish homes and livelihoods were destroyed leading to a massive Jewish emigration. Many went to Palestine, others stepped onto the Orient Express to Paris and still others found their way to America. Their numbers, however, were quickly replaced by a considerable number of refugees from Asia Minor following the population exchange between Greece and Turkey, after the defeat of the Greek forces in Anatolia during the Greco-Turkish War. With these new refugees, the city expanded enormously and was nicknamed "The Refugee Capital" (Η πρωτεύουσα των προσφύγων) and "Mother of the Poor" (Φτωχομάνα). (http://www.ime.gr/chronos/13/en/economy/index.html) Μετά την πυρκαγιά του 1917, η ελληνική κυβέρνηση μαζί με τα συμμαχικά στρατεύματα, έκτισαν παραπήγματα για να στεγάσουν τους πυροπαθείς καταστηματάρχες, προκειμένου να συνεχιστεί η εμπορική δραστηριότητα. Οι πρώτοι Πόντιοι έρχονται μετά το 1917 από τη Ρωσία. Δεύτερο κύμα έχουμε λίγο πριν από τη Μικρασιατική καταστροφή, το 1921 και τρίτο κύμα το 1939 με την εγκατάλειψη της Ν. Ρωσίας.

Η Μικρασιατική καταστροφή, η μαζική εγκατάσταση 100.000 προσφύγων στην πόλη, ο νόμος του 1924, που καταργεί την αργία του Σαββάτου και επιβάλλει την αργία της Κυριακής, η οικονομική κρίση του 29 επιτείνουν το μεταναστευτικό ρεύμα, που δημιουργήθηκε ήδη από το 1917, τόσο προς τη Δύση, Η.Π.Α. και Γαλλία, όσο και προς την Παλαιστίνη. «Πάντοτε στο λιμάνι της πόλης υπάρχει το πλοίο για την Παλαιστίνη», γράφει ο Ιωσήφ Νεχαμά. Το 1923, μαζί με τους μουσουλμάνους της Μακεδονίας, εγκατέλειψαν την πόλη και 7-8.000 εξισλαμισθέντες Εβραίοι Ντονμέν (Donmen). Η δημογραφική σύνθεση της πόλης αλλάζει πάλι με την εγκατάσταση στην πόλη 100.000 προσφύγων εξαιτίας της Μικρασιατικής Καταστροφής. Αυτό ανατρέπει και τις πολιτικές προτεραιότητες. Οι Εβραίοι παραγκωνίζονται. Επιβαρύνεται ακόμη η εβραϊκή κοινότητα με πρόσθετους φόρους, καθώς οι νέοι πρόσφυγες απαλλάσσονται από τη φορολογία. Πολλοί σημαντικοί Εβραίοι εγκατέλειψαν τότε την πόλη και η κοινότητά τους έμεινε χωρίς καθοδήγηση. Η μουσουλμανική κοινότητα επιζεί, ως δομικό στοιχείο της πόλης, ως το 1923, που η υποχρεωτική ανταλλαγή πληθυσμών μεταξύ Ελλάδας- Τουρκίας έρχεται να επισφραγίσει το προσφυγικό δράμα, αλλάζοντας τον πληθυσμιακό χάρτη της Θεσσαλονίκης και τη μορφή της ζωντανής πόλης μετά από 500 χρόνια. Όταν έφυγαν οι μουσουλμάνοι από την πόλη, το 1923, τα σπίτια τους τα κατέλαβαν Έλληνες πρόσφυγες, ενώ οι λίγοι Εβραίοι της συνοικίας συνέχισαν να μένουν στα γύρω στενά και βρώμικα σοκάκια... Κατά τη διάρκεια 1923-33 η πλατεία έσφυζε από ζωή. Οι άνθρωποι που έμεναν στα γύρω σπίτια, σμυρνιοί οι περισσότεροι, τα βράδια, μετά τη δουλειά στη φάμπρικα ή στην οικοδομή, στρώνονταν στα ταβερνάκια κι έπιναν το ρακί τους» (Τομανάς, 1997: 24). Το 1922 άρχισαν να κάνουν την εμφάνισή τους και τα πρώτα λεωφορεία, ενώ το 1924 άρχισε και η κυκλοφορία των ταξί. Το πρώτο Ι.Χ. αυτοκίνητο κυκλοφόρησε στη Θεσσαλονίκη το 1925 και ήταν μια Μπούικ του Κόκκινου, ιδιοκτήτη του κόκκινου σπιτιού στην Αγία Σοφία. Το 1923 έρχεται στη θεσσαλονίκη ο Γιάννης Πασαλίδης, ιατρός και μενσεβίκος πολιτικός στη Γεωργία, κατά την περίοδο 1918-1921, από το Βερολίνο (1921-1923). Στην φτωχομάνα του Θερμαϊκού ίδρυσε το Σοσιαλιστικό Κόμμα Ελλάδας (ΣΚΕ) και εκλέγεται βουλευτής. Τη χρονιά αυτή υπογράφεται η Συμφωνία της Λωζάνης που καθορίζει τη διαμόρφωση των συνόρων μετά τη Μικρασιατική καταστροφή. Την ίδια περίοδο ο Νίκος Ζαχαριάδης και άλλα στελέχη του ΚΚΕ έμεναν στο ευρύχωρο, φτιαγμένο από πισόχαρτο και λαμαρίνες, σπίτι της οικογένειας Φανερού, μιας προσφυγικής οιογένειας από τα Αλάτσατα της Μικράς Ασίας. Ο μεγάλος γιος της οικογένειας, ο Ξενοφών ήταν καπνεργάτης και δραστήριο μέλος του Σωματείου «Η Πρόοδος». Το 1928 το κόμμα τον στέλνει στη σχολή Κουτβ. Όταν επιστρέφει (1930) διαγράφεται από το ΚΚΕ, και υποστηρίζει τις απόψεις του Τρότσκι για τη διαρκή επανάσταση. Στα χρόνια της κατοχής γνωρίστηκε με τον Μ. Αναγνωστάκη, τον Κλ. Κύρου και την παρέα τους, κάνοντας συζητήσεις γύρω από την ποίηση, την τέχνη και τα πολιτικοκοινωνικά προβλήματα. Πέθανε στο δρόμο προς τη Γερμανία, αφού τον προδωσαν οι χαφιέδες της Ειδικής Ασφάλειας στους Γερμανούς, ως μεγάλο στέλεχος του ΚΚΕ. Το 1924, στο τρίτο έκτακτο συνέδριό του, το ΚΚΕ αποδέχεται τη θέση της Διεθνούς για την εθνική ανεξαρτησία και αυτονομία της Μακεδονίας. Τότε παραιτούνται ο Κορδάτος, ο Πετσόπουλος και άλλα κομματικά στελέχη. Τη λαθεμένη αυτή θέση αποκήρυξε το ΚΚΕ στο τρίτο τακτικό του συνέδριο, το Μάρτη του 1927. (Οι κάτοικοι της παλιάς Θεσσαλονίκης). «Το '27 ήμουν Θεσσαλονίκη. Όλοι (οι χαλκουργοί) ήσαν πρόσφυγοι. Γιατί υπήρχαν και Αρμένιοι, οι οποίοι, σκόρπισαν με την καταστροφή.... Αλλά εγώ, για να είμαι ειλικρινής, δεν πρόκανα, όταν πήγα το '27, όλα τα μαγαζιά στην οδό Κλεισούρας ήταν όλοι πρόσφυγοι (…) καμιά πενηνταριά μαγαζιά.» αφηγείται ο Παν. Καζαντζίδης (Παπαδόπουλος, 1982: 77). Η ημερήσια εργασία ήταν 15-16 ώρες, ιδιαίτερα για την εποχή αιχμής (ρακοκάζανα, καζάνια για βάψιμο μαλλιών). Μετά το 1955 αρχίζει η κρίση. Η εισροή του αλουμινίου και η αλλαγή του τρόπου ζωής μαζί με τις νέες πηγές οικιακής ενέργειας βάζουν τέλος στην τεχνική του σφυρήλατου χαλκού. (http://web.auth.gr/virtualschool/1.4/Praxis/KotinisThessaloniki.htm). Κατά τη δεκαετία 1920-1930 εκτός από τη Μικρασιατική καταστροφή και τους πρόσφυγες, η Θεσσαλονίκη έχει να αντιμετωπίσει τα προβλήματα με τη Βουλγαρία. Δυναμιστικές ενέργειες στη Θεσσαλονίκη και αιματηρά επισόδεια στα ελληνοβουλγαρικά σύνορα οδηγούν στην αναταλλαγή πληθυσμών, το 1924. Tην προσπάθεια για ίδρυση πανεπιστημίου στη Θεσσαλονίκη είχε ξεκινήσει ο Ελευθέριος Bενιζέλος, σε μία εποχή που η Βόρεια Ελλάδα μόλις είχε απελευθερωθεί και η τόνωση των «Νέων Χωρών», όπως αποκαλούνταν τότε οι νεοαπελευθερωθείσες περιοχές, προέβαλλε ως εθνική ανάγκη. Μάλιστα, παράλληλα με το πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης προβλεπόταν και η ίδρυση ενός ακόμη πανεπιστημίου στη Σμύρνη. H Μικρασιατική καταστροφή όμως ανέτρεψε εκείνα τα σχέδια. Αργότερα, το 1924, ο πρωθυπουργός Αλέξανδρος Παπαναστασίου αποφάσισε την ίδρυση του πανεπιστημίου και ξεκίνησε τις διαδικασίες που ευδοκίμησαν το καλοκαίρι του 1925. Ο ιδρυτικός νόμος του πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (ν. 3341/14-6-25) ψηφίστηκε στις 5 Ιουνίου 1925 από την τότε συντακτική συνέλευση έπειτα από πολλές και μακρές συζητήσεις και δημοσιεύθηκε στο φύλλο Εφημερίδας της Κυβερνήσεως της 22ας Ιουνίου 1925. Από τις πρώτες ημέρες της ψήφισής του ο ιδρυτικός νόμος πέρασε από πολλές περιπέτειες και δοκιμασίες, που συνεχίστηκαν αδιάκοπα στα πρώτα χρόνια της εφαρμογής του, λόγω της πολιτικής αναταραχής εκείνης της εποχής. Ωστόσο, το πανεπιστήμιο ξεκίνησε να λειτουργεί από το 1926 με πρώτο πρόεδρο τον Γεώργιο Xατζηδάκι και κατόπιν τον Χρίστο Tσούντα. (http://www.auth.gr/univ/city/history/index_el.html). Για τη συγκράτηση του διαμετακομιστικού εμπορίου η Ελληνική Κυβέρνηση, με ειδικό Νόμο, το 1914, ιδρύει Ελευθέρα Ζώνη σε τμήμα του Λιμένα με μορφή εμποροβιομηχανική. Η ανώμαλη κατάσταση που επακολουθεί, εξαιτίας του Παγκοσμίου Πολέμου και των εν συνεχεία ελληνικών περιπετειών στην Ανατολή, αναστέλλει την ουσιαστική ανάπτυξη του θεσμού και έτσι μόλις το 1923 ιδρύεται Ν.Π.Δ.Δ. με την επωνυμία "Επιτροπεία Ελευθέρας Ζώνης Θεσσαλονίκης", ενώ τα εγκαίνια της Ελευθέρας Ζώνης Θεσσαλονίκης γίνονται στις 18.10.1925. Την περίοδο αυτή συνομιλίες μεταξύ της Ελλάδας και της Γιουγκοσλαβίας , οδηγούν σε τέσσερις διαδοχικές συμβάσεις (1914, 1923, 1926 και 1929), οι οποίες αφορούν στην ίδρυση Ελευθέρας Γιουγκοσλαβικής Ζώνης στο λιμάνι, το καθεστώς της οποίας έληξε το 1975 (http://www.thpa.gr/gr/plirofories/istoriko/istoriko.htm). Μετά τη συμφωνία της Λωζάνης (http://www.hri.org/docs/lausanne/), δίνεται η βαρύτητα στην οικονομική ανάπτυξη της Μακεδονίας και ιδιαίτερα της Θεσσαλονίκης. Η άσχημη οικονομική κατάσταση στην Ευρώπη, η σταθεροποίηση της προλεταριακής επανάστασης στη Ρωσία (1917), η άνοδος του Μουσολίνι στην Ιταλία (1922) και το κράχ της αμερικάνικης οικονομίας (1929) καθυστερούν την ανάπτυξη της Θεσσαλονίκης και προδιαγράφουν τις επερχόμενες εξελίξεις, με ανεργεία, πολιτικά φασιστκά κόμματα, και οικονομική κρίση στην Ευρώπη. Στην κρίση αυτή, αναπτύσσεται το εργατικό κίνημα στην «πόλη των προσφύγων», ενώ η πολιτική κατάσταση στην Ελλάδα είναι ρευστή. Ο Κωνσταντίνος εκθρονίζεται τον Ιούνη του 1917, ο γιος του Αλέξανδρος Α' που τον αντικαθιστά πεθαίνει το 1920 και το Δεκέμβρη του 1920, επιστρέφει ο Κωνσταντίνος που εκθρονίζεται ξανά στις 27 Σεπτεμβρίου 1922, μετά από την Μικρασιατική καταστροφή. Τη θέση του παίρνει ο γιος του Γεώργιος Β' ο οποίος εκτοπίζεται το 1923 (μετά από ένα αποτυχημένο βασιλικό πραξικόπημα). To 1924 οι Έλληνες αποφασίζουν αβασίλευτη Δημοκρατία. Στην Ελλάδα κατά την περίοδο 1924-1935 έλαβαν χώρα 23 αλλαγές κυβερνήσεων, 1 δικτατορία και 13 πραξικοπήματα (http://en.wikipedia.org/wiki/George_II_of_Greece). Ο Βενιζέλος επιστρέφει στην εξουσία το 1928 (είχε φύγει μετά την ήττα των εκλογών του 1920) και κυβερνά μέχρι το 1933. Κατά την πρωθυπουργία του μπαίνουν τα θεμέλια της Τράπεζας της Ελλάδας, του Εθνικού θεάτρου, και κτίζονται 3000 σχολεία, μεταξύ των άλλων κοινωνικών και οικονομικών αλλαγών που εισήγαγε (http://en.wikipedia.org/wiki/History_of_Modern_Greece). Το οικονομικό κραχ της Αμερικής, όπως και στην υπόλοιπη Ευρώπη, είναι η κύρια αιτία της δυσαρέσκειας του εκλογικού σώματος το οποίο τον καταψηφίζει, αφού αδυνατεί η κυβέρνηση να ανταποκριθεί στο τεράστιο χρέος της, και τις οικονομικές απαιτήσεις των ΗΠΑ από τις ευρωπαϊκές χώρες που είχαν αμερικάνικες επενδύσεις (http://www.english.uiuc.edu/maps/depression/about.htm).
Κατά την περίοδο 1924-1930, η αριστερά στη Θεσσαλονίκη αντιμετωπίζει όχι μόνον εσωτερικά προβλήματα αλλά και τα αυταρχικά κυβερνητικά καθεστώτα. Ο ιδρυτής του ΚΚΕ και της Φεντερασιόν, Αβραάμ Μπεναρόγια είναι διεγραμμένος από το 1923 και φαινόμενα «ξενοφοβίας» οδηγούσαν τις κυβερνήσεις σε φασιστικές συμπεριφορές που είχαν τεράστιες επιπτώσεις στις μειονότητες και τους αριστερούς. Στις δύο αυτές κατηγορίες ανήκαν οι Εβραίοι, όπως ο Μπεναρόγια και άλλοι του Εργατικού Κέντρου Θεσσαλονίκης. Δυστυχώς για τον Μπεναρόγια η θέση του για μια Ελλάδα, συνομοσπονδία αυτόνομων επαρχιών, που ακολούθησε το ΚΚΕ έδωσε την εικόνα του μειοδότη στο Εθνικό Ζήτημα. Κυνηγήθηκε, εξορίστηκε και υπέστη κάθε είδους δίωξη από ένα κράτος που αρχίζει να εμφανίζει πλέον συστηματικά, την αντισημιτική προπαγάνδα. Μια προπαγάνδα που θα αναδείξει αργότερα το φαινόμενο της 4ης Αυγούστου (http://en.wikipedia.org/wiki/Avraam_Benaroya).

2007/04/20

Φόρος τιμής στην Ιφιγένεια Ασημακοπούλου (Ασήμοβα)

Συντάκτης :Δημήτρης ΠΑΛΑΙΟΛΟΓΟΠΟΥΛΟΣ

Τις πασχαλιάτικες μέρες, μαζί με αρκετές εκατοντάδες ακόμη συμπατριώτες μας, τις περάσαμε φέτος στην Κωνσταντινούπολη, την "Πόλη", όπως την ονομάζανε όλοι σχεδόν οι Έλληνες στα παλιά τα χρόνια και εξακολουθούν να τη λένε ακόμα οι χιλιάδες ξεριζωμένοι των τελευταίων δεκαετιών που βρήκανε καταφύγιο στη "μητέρα πατρίδα", ύστερα από τα επανειλημμένα πογκρόμ των εθνικιστικών ορδών αλλά και από τους "νόμιμους" διωγμούς που μεθοδεύσανε οι τουρκικές κυβερνήσεις. Δεν θα ήθελα να σταθώ σ' αυτή τη θλιβερή ιστορία, που δεν είναι καθόλου εύκολο να ξεχαστεί. Ούτε να περιγράψω τα αμέτρητα βυζαντινά -αλλά και μουσουλμανικά- μνημεία που κοσμούν αυτή τη μεγαλούπολη, με πρώτη την Αγία Σοφία, μνημεία που επικεντρώνουν το ενδιαφέρον όλου του κόσμου. Εγώ θα ήθελα να μιλήσω για μια Κωνσταντινουπολίτισσα αγωνίστρια που, ξεκινώντας από τούτη εδώ την πόλη, διέγραψε μια σκληρή αλλά όμορφη αγωνιστική πορεία που κράτησε ώς το τέλος της ζωής της. Πρόκειται για την Ιφιγένεια Ασημακοπούλου, την Ασήμοβα, όπως την ήξεραν οι περισσότεροι Έλληνες αριστεροί που την είχαν συναντήσει στη Μόσχα σε παλαιότερες εποχές. Αλλά ας μου επιτραπεί να περιγράψω πολύ σύντομα την ιστορία της: Πολύ λίγοι γνωρίζουν, νομίζω, πως μέσα στην ιδρυτική ομάδα του Κομμουνιστικού Κόμματος της Τουρκίας υπήρξε και ένας Έλληνας. Πρόκειται για τον Νίκο Ασημακόπουλο, τον πατέρα της Ιφιγένειας, γέννημα και θρέμμα κι αυτός της Κωνσταντινούπολης. Ήταν τότε (τις πρώτες δεκαετίες του περασμένου αιώνα) από τους πιο δραστήριους συνδικαλιστές στον χώρο των εμποροϋπαλλήλων και έχαιρε μεγάλης εκτίμησης τόσο από τους Τούρκους όσο και από τους Έλληνες αριστερούς της Πόλης. Η κυβέρνηση του Κεμάλ Ατατούρκ βέβαια, παρόλο που βοηθήθηκε από τη σοβιετική εξουσία στα πρώτα της βήματα, απαγόρευσε τη νόμιμη λειτουργία του κόμματος και συνέλαβε τους πρωταγωνιστές του, εξορίζοντάς τους κάπου στα βάθη της Μικράς Ασίας. Ανάμεσά τους ήταν και ο Ασημακόπουλος. Όταν απελευθερώθηκαν ύστερα από αρκετό καιρό, κάπου στις αρχές της δεκαετίας του 1930, τον κήρυξαν ανεπιθύμητο και τον διέταξαν να εγκαταλείψει άμεσα μαζί με την οικογένειά του την Τουρκία. Εκείνος, παρ' όλο που είχε την ελληνική ιθαγένεια, δεν θέλησε να έρθει στην Ελλάδα. Προτίμησε να καταφύγει με όλη του την οικογένεια (σύζυγο, δύο κόρες και έναν γιο) στη Σοβιετική Ένωση. Εκεί εντάχθηκαν όλοι στην υπηρεσία του τότε Διεθνούς Επαναστατικού Κινήματος. *** Η Ιφιγένεια ήταν η μεγαλύτερη κόρη του Νίκου Ασημακόπουλου. Με γερή ελληνική παιδεία και αφού εμαθε πολύ γρήγορα τα ρώσικα, τοποθετήθηκε στο Ελληνικό Τμήμα της Τρίτης Διεθνούς. Εκεί έρχονταν σε επαφή με όλους σχεδόν τους "Κούτβηδες", δηλαδή τα στελέχη του Ελληνικού Κόμματος που σπούδαζαν τότε στο Διεθνές Πανεπιστήμιο της Μόσχας, βοηθώντας τους να ξεπεράσουν τις δυσκολίες της γλώσσας, να έρχονται σε επαφή με τους συγγενείς τους στην Ελλάδα ή το εξωτερικό όταν χρειαζόταν και γενικά να προσαρμόζονται στην καινούργια ζωή που τους επέβαλλε η αυστηρή κομματική πειθαρχία. Λίγο αργότερα (1936-1939) ορίστηκε να κρατάει επαφές με τους Έλληνες αγωνιστές του ισπανικού εμφυλίου πολέμου για όσο καιρό βρίσκονταν στην Ισπανία, αλλά και μετά την ήττα των Δημοκρατικών, όταν βρέθηκαν κρατούμενοι σε γαλλικά στρατόπεδα. Το ίδιο έγινε και με τη λήξη του ελληνικού εμφυλίου πολέμου, όταν οι εναπομείναντες μαχητές του Δημοκρατικού Στρατού σκόρπισαν σε όλες τις Ανατολικές χώρες. Και τότε φάνηκε χρήσιμη σε πολλούς... *** Στα τελευταία χρόνια της ζωής της ήρθε στην Ελλάδα. Έτσι τη γνώρισα. Είχε διαβάσει το βιβλίο μου για τους Έλληνες αντιφασίστες εθελοντές στον ισπανικό εμφύλιο πόλεμο και ήθελε να μου δώσει κάποιες συμπληρωματικές πληροφορίες. Τη συνάντησα μερικές φορές. Είπαμε πολλά για εκείνες τις ανεπανάληπτες εποχές. Για τους Έλληνες επαναστάτες, για τη γνωριμία της με τον Ζαχαριάδη, για την τύχη πολλών Ελλήνων που εξαφανίζονταν ξαφνικά στη διάρκεια των σταλινικών διωγμών, για τον Μπεζαντάκο, τον Σακαρέλλο, τον Δηλιγιάννη, τον Βαβούδη... Σε κάποια στιγμή της κουβέντας μας τη ρώτησα αν νοσταλγεί τη γενέθλια πόλη και αν επιθυμεί να πάει εκεί έστω και για λίγο. Και η απάντησή της ήταν: "Θέλω πολύ να βρεθώ στην Κωνσταντινούπολη, να πάω στη γειτονιά που γεννήθηκα, στα Ταταύλα, που εκείνη την εποχή ήταν γεμάτα από Έλληνες, και να ανάψω ένα κερί στην εκκλησία του Άη Δημήτρη, όπως έκανα τότε με τους γονείς μου"! Θα φανεί ίσως σε μερικούς παράξενο που μια γυναίκα γαλουχημένη με την κομμουνιστική ιδεολογία αισθάνθηκε την ανάγκη πρώτα απ' όλα να ανάψει κερί στην εκκλησία των παιδικών της χρόνων. Κι όμως, αυτή της η επιθυμία ήταν πάρα πολύ ανθρώπινη... Τελικά δεν ξέρω αν κατόρθωσε να πάει ποτέ και ίσως έμεινε ανεκπλήρωτο το όνειρό της. Γι' αυτό, αφού βρεθήκαμε με τη σύντροφό μου τη Μεγάλη Παρασκευή στην Κωνσταντινούπολη, και μάλιστα στα Ταταύλα, θεώρησα υποχρέωσή μου να πάω στον Άη Δημήτρη και να ανάψω ένα κερί στη μνήμη της. Ήταν ένας φόρος τιμής στην αξέχαστη αγωνίστρια που δεν απαρνήθηκε στιγμή το αγωνιστικό της παρελθόν, την αγάπη της στην Ελλάδα και τους Έλληνες, την πίστη της στον σοσιαλισμό με το ανθρώπινο πρόσωπο, αλλά ούτε και την εκκλησία του Άη Δημήτρη, που εξακολουθούν να τη λειτουργούν ακόμα οι λίγοι Έλληνες που έχουν απομείνει στα Ταταύλα της Πόλης...

Ημ/νία καταχώρησης : 19/04/2007 19:03:43 Copyright © "Η ΑΥΓΗ". ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ η αναδημοσίευση, η αναπαραγωγή, ολική, μερική ή περιλιπτική, ή κατά παράφραση ή διασκευή απόδοση του περιεχομένου της εφημερίδας με οποιονδήποτε τρόπο, μηχανικό, ηλεκτρονικό, φωτοπυπικό, ηχογράφησης ή άλλο, χωρίς προηγούμενη γραπτή άδεια του εκδότη. Νόμος 2121/1993 και κανόνες του Διεθνούς Δικαίου που ισχύουν στην Ελλάδα.

2007/04/18

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΜΕΧΡΙ ΤΟ 1913

Τα παρακάτω αποσπάσματα δείχνουν, μάλλον, ότι η Θεσσαλονίκη είναι σημαντική για την γεωγραφική της θέση παρά γιατί αποτελεί ένα κέντρο πρωτογενούς οικονομίας. Η οικονομία της στηρίζεται κυρίως στην μεταφορά εμπορευμάτων, δηλ. σε υπηρεσίες. Άρα πρέπει να έχει διευκολύνσεις σε αυτόν τον τομέα για να αναπτυχθεί. Αποσπάσματα από την ιστοσελίδα http://web.auth.gr/virtualschool/1.4/Praxis/KotinisThessaloniki.htm
Βασικοί συντελεστές οικονομικής ανάπτυξης της περιόδου μέχρι το 1912:
Το 315 / 316 π.Χ. ο βασιλιάς της Μακεδονίας Κάσσανδρος δημιουργεί και δίνει στη νέα πόλη το όνομα της γυναίκας του Θεσσαλονίκης, αδελφής του Μεγάλου Αλεξάνδρου (Βακαλόπουλος, 1985). Η σωστή επιλογή της γεωγραφικής θέσης της νέας πόλης (εύκολη σύνδεση της ενδοχώρας με τη θάλασσα, σταυροδρόμι ανατολής – δύσης, επίκαιρη θέση στη βαλκανική χερσόνησο), συντελεί στην γρήγορη εξέλιξη της πόλης. Το 168 π.Χ. η Θεσσαλονίκη υποτάσσεται στους Ρωμαίους και γίνεται πρωτεύουσα του διοικητικού αυτόνομου τμήματος, που περιελάμβανε την περιοχή από τον Αξιό ως το Στρυμόνα ποταμό (Βακαλόπουλος, Απ., 1985). Κατά 148-146 π.Χ. η Μακεδονία ανακηρύσσεται ρωμαϊκή επαρχία, έδρα ρωμαίου στρατηγού, με πρωτεύουσα τη Θεσσαλονίκη. Ο φυσικός δρόμος Αξιού – Μοράβα, που οδηγεί στην Κεντρική Ευρώπη, η κατασκευή της Εγνατίας οδού το 130 π.Χ. και ο σχετικά ευρύχωρος «σκαπτός λιμήν», κατέστησαν τη Θεσσαλονίκη και εμπορικό σταυροδρόμι και επίκαιρη βάση για διοικητικό έλεγχο και για πολεμικές επιχειρήσεις (Βακαλόπουλος, 1985).
Η βυζαντινή περίοδος αρχίζει το 330 μ.Χ. Η Θεσσαλονίκη την περίοδο αυτή αναπτύσσεται οικονομικά, δημογραφικά, πολεοδομικά και εξελίσσεται στο δεύτερο μεγάλο διοικητικό κέντρο της αυτοκρατορίας. Το 1224 η πόλη καταλαμβάνεται από τον ηγεμόνα της Ηπείρου Θεόδωρο Δούκα Κομνηνό Άγγελο, επίδοξο αυτοκράτορα, και τελικά το 1246 τόσο η πόλη όσο και η γύρω περιοχή γίνεται τμήμα της Αυτοκρατορίας της Νικαίας. Σε όλο αυτό το διάστημα η Θεσσαλονίκη είναι το επίκεντρο των πολέμων μεταξύ του Δεσποτάτου της Ηπείρου, των Βουλγάρων και της Αυτοκρατορίας της Νικαίας. Την περίοδο αυτή η Θεσσαλονίκη αντικαθιστά την Κωνσταντινούπολη ως καλλιτεχνικό και πολιτισμικό κέντρο. Ταυτόχρονα είναι το μεγάλο εμπορικό κέντρο της περιοχής, αναπτύσσεται η βιοτεχνία και δημιουργούνται οι βάσεις ανάπτυξης μιας μεσαίας τάξης και αυτονόμησης από την κεντρική εξουσία της Κωνσταντινούπολης. Με την έναρξη της Τουρκοκρατίας (1430) η Θεσσαλονίκη είναι μια πόλη με ελάχιστους κατοίκους. Όλη τη διάρκεια του 16ου αι. η πόλη της Θεσσαλονίκης εξελίσσεται σε διεθνές εμπορικό κέντρο. Όμως στον 17ο αι. το εμπόριο περιορίστηκε. Το εμπόριο της Ανατολικής Μεσογείου παρακμάζει και οι χερσαίοι δρόμοι γίνονται ανασφαλείς. Η οικονομική δραστηριότητα στην ευρύτερη περιοχή της Θεσσαλονίκης περιορίζεται κυρίως στην κατασκευή εριούχων υφασμάτων για εσωτερική κυρίως κατανάλωση και στην παραγωγή μπαρουτιού. H κοινότητα, που ιδίως ασχολείται με τις δυο αυτές βιομηχανικές διαδικασίες, είναι η εβραϊκή. Όμως η οικονομική διείσδυση των βιομηχανικά ανεπτυγμένων δυτικών χωρών και κυρίως της Γαλλίας, που απαιτεί και τελικά πετυχαίνει το 1730 την απελευθέρωση της εμπορίας μαλλιού από την υποχρεωτική συγκέντρωσή του προς όφελος των υφαντουργείων της Θεσσαλονίκης, καταστρέφει την ανθηρή αυτή βιομηχανία, επιφέροντας οικονομική κρίση στην πόλη και αλλάζοντας την οικονομία της από παραγωγική σε μεταπρατική. Από τις αρχές του 18ου αι. επαναρχίζει η οικονομική ανάπτυξη και μεγαλώνει η οικονομική σημασία της Θεσσαλονίκης δια μέσου των προσπαθειών των Άγγλων, Γάλλων και Αυστριακών να διεισδύσουν στις αγορές της Ανατολικής Μεσογείου και ιδιαίτερα των αστικών κέντρων που διαθέτουν λιμάνι (Κωνσταντινούπολη, Σμύρνη, Θεσσαλονίκη κ.ά.). Οι συνθήκες που υπογράφονται διασφαλίζουν την ανεμπόδιστη εμπορική διακίνηση αγαθών. Η πόλη γίνεται πόλος έλξης για μεγάλο τμήμα του αγροτικού πληθυσμού κυρίως από την ενδοχώρα. Είναι ενδεικτικό ότι η πόλη θα τριπλασιάσει τον πληθυσμό της από το 1820 στο 1907. Η αιτία γίνεται κατανοητή από τη σύγκριση των ημερομισθίων του εργάτη και του αγρότη. Του ανειδίκευτου εργάτη στα 1820 είναι 40–50 παράδες, του ειδικευμένου 60–70 παράδες, ενώ το αγροτικό μόλις 16–20 παράδες. Παρ’ όλα αυτά ο εργάτης, ο βοηθός τεχνίτη, ο λιμενεργάτης και ο υπηρέτης, που μαζί με τις οικογένειές τους αποτελούσαν το 50% του πληθυσμού της πόλης, μόλις και εξασφάλιζαν την αναγκαία σε θερμίδες διατροφή της οικογένειάς τους (3.000 θερμίδες για κάθε άντρα, 2.000 θ. για κάθε γυναίκα και 5.000 θ. για 3 παιδιά). Η επανάσταση του 1821 στη νότιο Ελλάδα, φέρνει αναβρασμό στις τάξεις της ελληνικής κοινότητας... Το γενικό κύμα φυγής του ελληνικού στοιχείου ανακόπτει προσωρινά τη συμμετοχή του στην οικονομική ανάπτυξη της πόλης, που θα συνεχιστεί σε όλη τη διάρκεια του 19ου αι. και θα εκτοξευθεί στο τελευταίο του τέταρτο. Η οικονομική ανάπτυξη βασίζεται κυρίως στο εμπόριο και στην εισροή κεφαλαίων από τις χώρες της Δυτικής Ευρώπης. Οι χώρες αυτές διεισδύουν ιμπεριαλιστικά στην Οθωμανική Αυτοκρατορία, που συρρικνώνεται αντιμετωπίζοντας πλείστα προβλήματα. Χαρακτηριστικό είναι το δασμολόγιο που έχουν πετύχει οι Ευρωπαίοι : 3% ενιαίος δασμός για τους Ευρωπαίους, 4% για τους μουσουλμάνους και 5% για τους ραγιάδες υπηκόους. Επίσης γνωρίζουμε πως το 1839 κατοικούσαν στη Θεσσαλονίκη 165 χριστιανικές οικογένειες και 108 ισραηλιτικές με ευρωπαϊκή υπηκοότητα ή «προστασία», οι επονομαζόμενοι βερατλήδες ή μπερατλήδες. Το 1913, από τους 10.000 ξένους υπηκόους της Θεσσαλονίκης, οι Έλληνες αποτελούν το 50%, 5.000 άτομα (Μοσκώφ, Κ., 1988, σ.σ. 268 και 269-70 υποσημείωση). Το εμπόριο όμως απαιτεί δρόμους. Έτσι το 1871 κατασκευάζεται η σιδηροδρομική γραμμή Θεσσαλονίκης – Σκοπίων με αυστριακά κεφάλαια, που διαχειρίζεται η οικογένεια Χιρς. Το 1881 ολοκληρώνεται η σύνδεση με το Βελιγράδι και το 1894 η σύνδεση με το Μοναστήρι, με κεφάλαια της Deutsche Bank. Το 1896 ολοκληρώνεται η σιδηροδρομική σύνδεση Θεσσαλονίκης – Κωνσταντινούπολης και το 1891 εγκαινιάζεται το ιππήλατο τραμ, και το 1907 γίνεται ηλεκτροκίνητο. Το 1836 στο λιμάνι της Θεσσαλονίκης καταπλέουν πλοία συνολικής χωρητικότητας 25.000 τόνων, ενώ το 1869 243.000 τόνων. Η κίνηση του λιμανιού πολλαπλασιάζεται, ιδίως σε τονάζ ( το 1881, 5.633 πλοία από τα οποία 345 ατμόπλοια, 425.016 τόνοι – το 1889, 8.946 πλοία από τα οποία 1.540 ατμόπλοια και 1.467.517 τόνοι). Το εξωτερικό εμπόριο της Θεσσαλονίκης στα 1900 φτάνει τα 82.000.000 χρ. φράγκα και στα 1911 τα 160.000.000 χρ. Φράγκα (Μοσκώφ, 1988: 260 - 261). Όμως τα οικονομικά της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας υπόκεινται από το 1875 (διάταγμα Μουχαρέμ) σε άμεσο ευρωπαϊκό έλεγχο. Η κυρίαρχη τράπεζα στην Αυτοκρατορία, η Οθωμανική Τράπεζα, δημιούργημα γαλλικών και βρετανικών κεφαλαίων, είναι κυρίαρχη και στην αγορά της Θεσσαλονίκης. Το 1888 οι γηγενείς ισραηλίτες Αλατίνι ιδρύουν την Τράπεζα Θεσσαλονίκης με αυστριακά κεφάλαια, κυρίως της Lander Bank. Είναι η τράπεζα στήριξης του ισραηλιτικού εμπορίου ως τα 1909 που μεταφέρεται στην Κωνσταντινούπολη. Στα 1899 η Τράπεζα Μυτιλήνης ιδρύει υποκατάστημα στη Θεσσαλονίκη, που μαζί με το υποκατάστημα της Τράπεζας Βιομηχανικής Πίστης (ελληνικών συμφερόντων) θα παίξουν σημαντικό ρόλο συντονιστή των οικονομικών δραστηριοτήτων του ελληνισμού της Μακεδονίας, αλλά και πολιτικό ρόλο στα δύσκολα χρόνια του Μακεδονικού Αγώνα. Το πρώτο εργοστάσιο στην πόλη ιδρύεται στα 1854 και είναι ένας ατμόμυλος. Στα 1873 ιδρύεται ο μεγάλος ατμόμυλος Αλατίνι, στα 1870 η σαπωνοποιεία Βουδελίκα, στα 1878 η νηματουργία Ησαΐα και τα οινοπνευματοποιεία Μισραχήμ και Σία. Στα 1884 υπάρχουν 10 αλευρόμυλοι, 2 νηματουργεία, 1 οινοπνευματοποιείο, 6 σαπωνοποιεία, 1 κεραμουργείο, 1 καρφοβελονοποιείο, 1 καπνεργοστάσιο (της Ρεζί). Η επεξεργασία καπνού είναι ο κύριος βιομηχανικός κλάδος της πόλης. Απασχολούνται περίπου 10.000 εργάτες, κατά μέσο όρο κάθε χρόνο για ένα εξάμηνο (Μοσκώφ, 1988: 263). Στην απογραφή του 1890 καταγράφονται στην πόλη της Θεσσαλονίκης 13 αλευρόμυλοι, 4 νηματουργεία μεταξιού, 1 βελονοποιείο, 1 οινοπνευματοποιείο, 1 χαρτοποιείο, 1 σιδηρουργία, 1 εργοστάσιο επεξεργασίας καπνού και 3 σαπωνοποιίες. Δηλώνεται σαφώς, στο συνοδευτικό κείμενο της απογραφής, πως η εκβιομηχάνιση προχωρά με αργά βήματα : «… η βιομηχανία διατροφής ασκείται με πολύ παλιές μεθόδους.[…] Δυστυχώς στο βιλαέτι μας ούτε η υφαντουργία έχει ακόμη βιομηχανοποιηθεί». Καταγράφεται επίσης η κρίση των παραγωγικών μονάδων λόγω του ανταγωνισμού των ευρωπαϊκών προϊόντων, «Αν και τα συναφή με την παραγωγή λουτρικών ειδών επαγγέλματα ήταν πολύ ανεπτυγμένα στο βιλαέτι μας, ειδικά στη Θεσσαλονίκη και τη Βέροια, ο ανταγωνισμός των ευρωπαϊκών προϊόντων οδήγησε σταδιακά στην παρακμή και σχεδόν στην καταστροφή του κλάδου. […] Τα κιλίμια και οι κετσέδες της Θεσσαλονίκης ήταν κάποτε πολύ δημοφιλή, τώρα όμως τείνουν να εξαφανιστούν και η παραγωγή περιορίσθηκε σε 5 – 6 αργαλειούς. […] η βυρσοδεψία κάποτε άνθιζε, αλλά στη συνέχεια δεν μπόρεσε να αντισταθεί στον ξένο ανταγωνισμό και έχασε την παλαιότερη σημασία της.» (Χεκίμογλου, Ε. - Danacioglu, 1998: 20). Το εξωτερικό εμπόριο στις αρχές του 20 ου αι. παραμένει στα χέρια ισραηλιτών. Οι εργάτες στην πόλη είναι περίπου 25.000 και απ’ αυτούς 12.000, σχεδόν το 50%, απασχολούνταν στην βιομηχανία, έστω και εποχιακά (ιδίως στην επεξεργασία του καπνού και μεγάλο ποσοστό είναι γυναίκες και παιδιά) (Μοσκώφ, 1988: 271). Σύμφωνα με την απογραφή του 1890 οι εργάτες τεχνίτες τόσο στον κλάδο της βιομηχανίας όσο και σε επίπεδο βιοτεχνικό είναι 85.000 (2.000 μόνιμοι βιομηχανικοί εργάτες, 7.500 υφαντές και 75.000 άλλοι τεχνίτες). Δεν συμπεριλαμβάνονται οι εποχιακά εργαζόμενοι ιδίως στην επεξεργασία καπνού. Στο κείμενο της απογραφής δηλώνεται πως ο αριθμός αυτός «… αντιπροσωπεύει περίπου ποσοστό 5% του πληθυσμού. Καταλαβαίνουμε έτσι γιατί η βιομηχανία μας είναι σε τόσο χαμηλό επίπεδο, όταν λάβουμε υπόψη ότι το αντίστοιχο ποσοστό είναι πάνω από 30% σε χώρες όπως η Γαλλία, η Αγγλία, η Γερμανία, το Βέλγιο κτλ.» (Χεκίμογλου - Danacioglu, 1998: 20-22).Υπάρχουν επίσης 3.000 αγροτικοί εργάτες, 2.000 εργαζόμενοι στις οικοδομές και 3.000 εργαζόμενοι στο λιμάνι. Σημαντικό μέρος του πληθυσμού είναι και το οικιακό προσωπικό, περισσότερο από 5.000 ίσως και 10.000 άτομα στα 1910 (Μοσκώφ, 1988: 271) ... έχουμε μια μονομερή και αντιφατική ανάπτυξη. Από τη μια μεριά αύξηση του πλούτου ορισμένων μεταπρατών, συνδεδεμένων με τις δυτικές οικονομίες, εξευρωπαϊσμού των κτιρίων ακόμη και αυτών των δημόσιων οθωμανικών, δημιουργία ορισμένων βιομηχανικών μονάδων και από την άλλη αύξηση των κατοίκων που υποαπασχολούνται και μετατρέπονται σε ένα ευάλωτο προλεταριάτο και ταυτόχρονα διατήρηση του αγροτικού πρωτογενούς τρόπου οικονομικής ζωής (Χασιώτης, 1985: 168). Έτσι τα βασικά ημερομίσθια του 1820 μένουν σε σταθερές τιμές ανεξέλικτα ως τα 1908. Μόνο μετά τη νεοτουρκική επανάσταση και τις απεργίες ανεβαίνουν από τα 1,25 χρ. φράγκα (5 γρόσια ή 200 παράδες) σε 2 χρ. φράγκα. Στα 1908 τα 2/3 του πληθυσμού της πόλης μόλις καταφέρνει και επισιτίζεται. Το δε μέσο ετήσιο εισόδημα του περίπου 300 χρ. φράγκα παραμένει σταθερό παρά την αύξηση του αντίστοιχου μέσου όρου του ετήσιου εισοδήματος κατά 200% (Μοσκώφ, 1988: 272). Οι μικροεπαγγελματίες, οι μικροβιοτέχνες και οι τεχνίτες, που αποτελούν το 20% με 25% του πληθυσμού της Θεσσαλονίκης (μαζί με τις οικογένειές τους), δέχονται, ιδιαίτερα μετά το 1880 – 1890, τις πιέσεις των ευρωπαϊκών προϊόντων που κατακλύζουν τις αγορές. Χωρισμένοι σε πατροπαράδοτες συντεχνίες (ισνάφια), που μόνο προστατευτικά μπορούν να λειτουργήσουν, αδυνατούν να ανταπεξέλθουν στη οργανωμένη επίθεση των δυτικοευρωπαϊκών προϊόντων. Μεμονωμένες προσπάθειες, όπως η ίδρυση Λαϊκής Τράπεζας από 30 επαγγελματίες της πόλης με κεφάλαιο 50.000 χρ. φράγκα (Μοσκώφ, 1988: 284) αναδεικνύουν το πρόβλημα μάλλον παρά το λύνουν. Μόνο τα δραματικά γεγονότα του Α' Παγκοσμίου Πολέμου θ’ αλλάξουν, εν μέρει, τις οικονομικές σχέσεις. Όμως η μετέπειτα εξέλιξη του κινήματος των Νεότουρκων, από ένα κίνημα που αγκάλιαζε όλους τους λαούς της αυτοκρατορίας, σε ένα κίνημα απόκτησης τουρκικής ταυτότητας και επιβολής της τουρκικής εθνότητας στις άλλες, σε συνδυασμό με τις μεγαλοϊδεατικές τάσεις των άλλων βαλκανικών κρατών κατέληξαν στις πολεμικές συγκρούσεις, που έμειναν γνωστές ως βαλκανικοί πόλεμοι. Όσον αφορά στη Θεσσαλονίκη , τα ελληνικά στρατεύματα μπαίνουν νικηφόρα στις 26/10/1912 στην πόλη. Όμως οι βουλγαρικές βλέψεις για την πόλη και τη γύρω περιοχή της Κεντρικής και Ανατολικής Μακεδονίας, καθώς και η ύπαρξη βουλγαρικών στρατευμάτων μέσα και γύρω από την πόλη, οδηγούν σε σύγκρουση Ελλάδας και Σερβίας με τη Βουλγαρία. Τελικά η συνθήκη του Βουκουρεστίου (10/8/1913) επισφραγίζει την οριστική ενσωμάτωση της Θεσσαλονίκης στην Ελλάδα.

Το 1908 η κακή σοδειά φέρνει μια από τις χειρότερες οικονομικές κρίσεις και πιθανότατα συντελεί στο ξέσπασμα της νεοτουρκικής επανάστασης, που πρώτα εκδηλώνεται στο Μοναστήρι και μετά στη Θεσσαλονίκη (23 Ιουλίου 1908). Στα 1908 τα 2/3 του πληθυσμού της πόλης μόλις που μπορούν να προμηθευτούν την αναγκαία τροφή για την οικογένεια τους. Ένα χρόνο αργότερα οι εξαγγελίες ελευθερίας, ισότητας, ανεξιθρησκίας και παροχής Συντάγματος, μετατρέπονται σε μεταπρατικές σχέσεις, κυρίως με το γερμανικό κεφάλαιο. Οι βαλκανικοί πόλεμοι επιφέρουν σημαντικές αλλαγές σε όλη τη βαλκανική και η Θεσσαλονίκη γίνεται τμήμα του ελληνικού κράτους. Σε καταγραφή του 1910 τα ξένα σχολεία που λειτουργούν είναι :1) Το Lycee ιδρυμένο από τη Γαλλική Λαϊκή Αποστολή, 2) Η σχολή των Φρερ (Ecole des Freres de Saint Vincent de Paul), 3) Παρθεναγωγείο του ιδίου τάγματος (Ecole des Filles Dirigee par des Seurs de Saint Vincent de Paul), 4) Παρθεναγωγείο με νηπιαγωγείο, το γνωστό Καλαμαρί, 5) Σχολείο και οικοτροφείο του τάγματος των Λαζαριστών, 6) Ιταλική πρακτική και εμπορική σχολή «Ουμβέρτος Α'», με προπαρασκευαστική σχολή τη Βασιλική Σχολή Αρρένων, 7) Ιταλική Βασιλική Σχολή Θηλέων, με επαγγελματικό τμήμα, 8,) ιταλικό δημοτικό σχολείο θηλέων με νηπιαγωγείο, 9) ιταλική εσπερινή σχολή ιχνογραφίας, 10) δημοτική σχολή θηλέων της πριγκίπισσας Υολάνδης, της εταιρείας Dante Aligihieri, 11) ιταλική επαγγελματική σχολή θηλέων, 12) Γερμανική Σχολή με τμήμα Ανωτέρας Γερμανικής Σχολής, 13) Αμερικανική Γεωργική Σχολή. Στα περισσότερα απ’ τα σχολεία αυτά, εκτός από τα παιδιά των ιδρυτικών εθνοτήτων, πήγαιναν και παιδιά των εύπορων τάξεων, παρακινούμενοι από το νεωτεριστικό πνεύμα της εποχής και την κυριαρχία της δυτικής κουλτούρας και οικονομίας, αλλά και παιδιά μέσων στρωμάτων, σε επαγγελματικά κατεύθυνση, καθόσον η εξειδίκευση της εργασίας ήταν αναγκαιότητα της εποχής, αφού τα μέσα παραγωγής άλλαζαν και η οικονομία έμπαινε σε βιομηχανική φάση. Έμφαση επίσης δόθηκε και στον θρησκευτικό προσηλυτισμό των παιδιών φτωχών στρωμάτων http://web.auth.gr/virtualschool/1.4/Praxis/KotinisThessaloniki.htm . Το 1912, η εβραϊκή κοινότητα είναι η μεγαλύτερη της πόλης και επηρεάζει την οικονομική λειτουργία και τις κοινωνικές και πολιτικές αλλαγές. Είναι χαρακτηριστικό ότι το φιλελεύθερο πνεύμα των μεταρρυθμίσεων των τελευταίων οθωμανικών χρόνων επέτρεψε στους Θεσσαλονικείς Εβραίους να δημιουργήσουν τη σημαντικότερη οθωμανική Εργατική Σοσιαλιστική Ομοσπονδία, πιο γνωστή από τον, στην ισπανοεβραϊκή γλώσσα, τίτλο της σαν «Φενταρασιόν» το 1909 και να επιβάλουν όπως η πόλη και κυρίως το λιμάνι να παραμένουν κλειστά το Σάββατο. Μετά την απελευθέρωση οι Εβραίοι της πόλης αναγνωρίστηκαν ως ισότιμοι Έλληνες πολίτες. Η υποστήριξη της Ελλάδας για την ίδρυση εβραϊκού κράτους στην Παλαιστίνη, αλλά και η φροντίδα της τοπικής διοίκησης για τα θύματα της πυρκαγιάς του 17, που έπληξε κυρίως τις εβραϊκές συνοικίες, ενίσχυσαν τις καλές σχέσεις http://web.auth.gr/virtualschool/1.4/Praxis/KotinisThessaloniki.htm
Στις 18 του Μάρτη 1913 ο βασιλιάς Γεώργιος Α’ δολοφονήθηκε "κατά λάθος", σε ηλικία 68 χρονών, από έναν Βούλγαρο τουρίστα στη Θεσσαλονίκη http://glucksburg.heindorffhus.dk/frame-Greece.htm . Στο βιβλίο του Κώστα Τομανά «Οι Κάτοικοι της παλιάς Θεσσαλονίκης» (Εξάντας, 1992, σελ.141) αναφέρεται ότι ο Αλέξανδρος Σχινάς δολοφόνησε στις 5 Μαρτίου 1913 τον βασιλιά Γεώργιο Α’ (σ.σ.: μάλλον η διαφορά οφείλεται στη σχέση Ιουλιανού και Γρηγοριανού ημερολογίου, η οποία είναι 13 ημέρες - ο αναγνώστης μπορεί να συνάγει τη διαφορά αυτή από το γεγονός ότι 7 Ιανουαρίου του Γρηγοριανού είναι 25 Δεκεμβρίου του Ιουλιανού ημερολογίου). Ο συγγραφέας τον αναφέρει ως «αχαΐρευτο αιώνιο φοιτητή» και κατά την ομολογία της βραχύχρονης αρραβωνιαστικιάς του αλλά και φίλης του συγγραφέα (ο ίδιος, πτυχιούχος Φυσικομαθηματικής του ΑΠΘ, αναφέρει ότι τον επισκεπτόταν στο φροντιστήριό του) δασκάλας Βερενίκης, ήταν... ανισσόροπος. Τον Σχινά αναφέρει και άλλη μια πηγή http://www.answers.com/topic/george-i-of-greece , που τον χαρακτηρίζει αναρχικό. Ο Σχινάς, Βολιώτης στην καταγωγή, βασανίστηκε και αυτοκτόνησε ενώ ήταν στα χέρια της Ασφάλειας. http://www.answers.com/topic/constantine-i-of-greece .
Η δημοσιογραφία, όπως η εκπαίδευση, αποτελεί δείκτη της στροφής προς τη νεωτερικότητα στα τέλη του 19ου αι. και στις αρχές του 20ου. Ως τα 1896 μόνο μια ελληνική, μια εβραϊκή και το επίσημο οθωμανικό δελτίο κυκλοφορούν στην πόλη. Η «Μακεδονία» του Κ. Βελλίδη ιδρύεται και κυκλοφορεί στα 1911. Το 1912 εκδίδονται 16 εφημερίδες (2 στα γαλλικά, 5 στα ισπανοεβραϊκά, 4 στα ελληνικά, 3 στα τουρκικά, 1 στα βουλγαρικά και 1 στα ρουμανικά) (Μοσκώφ, 1988: 326). Η κύρωση της συνθήκης του Βουκουρεστίου στις 10-8-1913, που επισφράγισε την οριστική ενσωμάτωση της Θεσσαλονίκης και της Νότιας Μακεδονίας στην Ελλάδα (Βακαλόπουλος, Απ., 1985) αποτελεί την τελευταία σελίδα της ιστορίας της ελληνικής κοινότητας για την περίοδο της Τουρκοκρατίας και την αρχή μιας νέας. Η πρώτη επίσημη απογραφή ήταν η ελληνική του Απριλίου του 1913 στην οποία καταγράφηκαν 39.956 Έλληνες, 61.439 Εβραίοι, 45.867 μουσουλμάνοι, 6.263 Βούλγαροι και 4.364 λοιπών εθνοτήτων. Σύνολο 157.889 κάτοικοι. Η Θεσσαλονίκη είναι λίγο πριν την απελευθέρωσή της μια «μητρόπολη», το μεγαλύτερο κέντρο της οθωμανικής αυτοκρατορίας στην Ευρώπη, το τρίτο λιμάνι μετά την Κωνσταντινούπολη και τη Σμύρνη. Στη Μακεδονία δεύτερη πόλη έρχεται το Μοναστήρι με 50.000 περίπου άτομα. Ακολουθούν οι Σέρρες, η Δράμα, η Βέροια, η Καβάλα, τα Γιαννιτσά με περίπου 20.000 άτομα. Στη Σερβία το Βελιγράδι μόνο πλησιάζει τις 100.000 κατοίκους και ίσως η Σόφια στη Βουλγαρία. Την ίδια εποχή η Αθήνα μόνη της έχει μόλις 140.000 άτομα ( http://web.auth.gr/virtualschool/1.4/Praxis/KotinisThessaloniki.htm ). Στις αρχές του αιώνα μας οι εργάτες της πόλης ανέρχονται στις 25.000. Από αυτούς οι 12.000 απασχολούνται στη βιομηχανία. Περίπου 3.000 είναι εργάτες της γης, 2.000 εργάτες οικοδομών, και άλλες 2.000 στο λιμάνι (σ.σ.: το 8% των εργατών της πόλης με τακτική εργασία). Περίπου 5.000 με 10.000 άτομα εργάζονται στην πόλη ως οικιακό προσωπικό. Υπερδιπλάσιοι απ’ όλους αυτούς ήταν εκείνοι που καθημερινά πάσχιζαν στους δρόμους της πολύβουης πόλης για το μεροκάματο είτε ως μικροπωλητές είτε ως «χαμάληδες» είτε ως ευκαιριακοί εργάτες σε βιοτεχνίες και κάθε άλλου είδους δουλειά. Σ’ όλες αυτές τις ομάδες ανήκουν χριστιανοί, εβραίοι και μουσουλμάνοι συμπολίτες των κατώτερων στρωμάτων. Πριν προσεγγίσουμε τις εκδηλώσεις της καθημερινότητάς τους ας δούμε μερικά οικονομικά μεγέθη που καθόριζαν την ποιότητα ζωής κάθε κοινότητας. Ο καλλιεργητής της γης εισπράττει κάτι λιγότερο από το μισό της παραγωγής του, αν είναι κολλήγος και δουλεύει σε μεγαλοτσιφλικάδες (κυρίως Τούρκους) του κάμπου. Αν είναι ελεύθερος καλλιεργητής, δικαιούται μόνο το 65%-70% της παραγωγής του. Το ημερομίσθιο του ανειδίκευτου εργάτη είναι, στα 1820 40-50 παράδες. Ο εργάτης της γης, εισπράττει μόνο 16 - 20 παράδες ημερομίσθιο. Οι 50 παράδες εκείνης της εποχής αντιστοιχούν σε 1,25 χρυσά φράγκα και σε : 4,1 κιλά ψωμί , 4,1 κιλά γάλακτος, 1,5 κιλά κρέας και σε 0,1 ζευγάρια παπούτσια. Μόνο μετά την νεοτουρκική επανάσταση (10-23 Ιουλίου 1908) και τις απεργίες που ακολούθησαν, βελτιώθηκαν τα ημερομίσθια κατά 30-50 παράδες φτάνοντας την ισοτιμία των 2 χρυσών φράγκων και αντιστοιχώντας σε 4,1 κιλά ψωμί, 4,1 κιλά γάλακτος, 1 κιλό κρέας και 0,3 ζευγάρια παπούτσια (Μοσκώφ, 1988: 272). Ορισμένα επαγγέλματα είχαν, με ένα είδος σιωπηρής συμφωνίας, παραχωρηθεί σχεδόν αποκλειστικά , από την μια φυλή στην άλλη. Έτσι τα επαγγέλματα του φούρναρη ή του χτίστη ασκούνταν σχεδόν αποκλειστικά από τους χριστιανούς. Οι Αρβανίτες είχαν στην πλειοψηφία στους ενασχολούμενους με τα γιαουρτζίδικα και τα χαλβατζίδικα όπως λέγονταν τότε τα γαλακτοπωλεία. Στους τελευταίους ανήκαν και οι «περιοδεύοντες» πωλητές χαλβά, γιαουρτιού και σαλεπιού. Οι Αρβανίτες γύριζαν τον χειμώνα από τα χαράματα στις γειτονιές και μοίραζαν σαλέπι σε μεγάλα φλιτζάνια, με μπόλικη κανέλα. Το καλοκαίρι φορτώνονταν στον ώμο κάτι παράξενα στενόμακρα δοχεία φτιαγμένα από χαλκό ή μπρούντζο. Εκεί φύλαγαν λεμονάδα «μπουζ-γιμπή», δηλαδή στα τούρκικα «κρύα σαν πάγος», και τα άδειαζαν στα ποτήρια που τα είχαν περασμένα γύρω από την μέση τους, σε μια τενεκεδένια θήκη. Οι Εβραίοι πάλι είχαν την αποκλειστικότητα σχεδόν στην εξάσκηση του επαγγέλματος του πραματευτή ή αλλιώς ψιλικατζή, του χαμάλη που κουβαλούσε στην πλάτη του μεγάλα βάρη, του παλιατζή, του βαρκάρη. Ο παλιός εκείνος τύπος του Εβραίου ψιλικατζή ήταν πολύ γραφικός . « Γέροι τις περισσότερες φορές, με αχτένιστες πατριαρχικές γενιάδες, φορούσαν ένα λερό φέσι στο κεφάλι κ’ ήσαν ντυμένοι με αντερί, μία μακριά ποδόσυρτη ρόμπα από αλατζά ή παρδαλό τσίτι.» (Βαφόπουλος, 1985: 23). «Και ποιος δεν ήξερε, αλήθεια, τον μπάρμπα Γιακό (Ιακώβ), τον Εβραίο ψιλικατζή και ποια νοικοκυρά δεν είχε αγοράσει, μια φορά τουλάχιστον κάτι απ’ αυτόν... το ταμείο, ήταν χαμένο στο βάθος κάποιας από τις φαρδιές τσέπες της ρόμπας του μπάρμπα Γιακό, που χρησίμευαν κι ως αποθήκες προϊόντων... Πάντα μετρούσε ξύκικα. Πως τα κατάφερνε μπροστά στα μάτια σου; Όλοι το ήξεραν και όλοι γκρίνιαζαν. Και εκείνος διαμαρτυρόταν και υπερασπιζόταν την εντιμότητά του με όρκους φοβερούς. Έτσι ήταν ο μπάρμπα Γιακό... έτσι γέρος με την ίδια γενειάδα, την ίδια ρόμπα, την ίδια φωνή, και την ίδια πραμάτεια χάθηκε μια μέρα, μετά από πολλά χρόνια, και κανείς δεν ξανάκουσε τίποτε γι’ αυτόν» (Τσακτσίρας, 1996: 146-147).

Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει το 1912 ο J. F Fraser στο βιβλίο του... Salonica has its distinctions. Near the quay, where are the big hotels, and boulevards, and the syrup-shipping and the horse tramcars is a touch of Europe...
O Risal την ίδια εποχή έγραφε... Salonique devait etre gràce à l'internationalisation, une ville semblable à la Carthage antique ou la Venise de Moyenne Age et de temps modernes. Il serait le seuil de tout l'Europe centrale, la Grande escale, entre l'Allemagne et Suez... Pour le voyageur presse qui passe, Salonique est une moderne Babel de races, de langues, de croyances, de coutumes, d'idèes, des aspirations... (http://www.anistor.co.hol.gr/greek/index.htm)